Σκηνές αρχαίας τραγωδίας εκτυλίχθηκαν στο Καραμανδάνειο Νοσοκομείο όταν οι γιατροί ανακοίνωσαν στους γονείς του μικρού αγοριού από την περιοχή των Σπάτων στη Δυτική Αχαΐα ότι δεν τα κατάφερε. 

Συγκλονίζει το τραγικό δυστύχημα, στην περιοχή των Σπάτων στη Δυτική Αχαΐα, όπου ένα αγοράκι 4,5 χρονών, έπεσε από μαντρότοιχο ύψους δύο μέτρων στο σπίτι του με τραγική συνέπεια να υποστεί κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.

Το τετράχρονο αγόρι μεταφέρθηκε στο Καραμανδάνειο νοσοκομείο σε κρίσιμη κατάσταση και οι γιατροί προχώρησαν άμεσα στη διασωλήνωσή του, ενώ του έκαναν ΚΑΡΠΑ για 40 λεπτά . Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, το παιδί υπέστη ανακοπή και κατέληξε. Η αστυνομία διερευνά τις συνθήκες που οδήγησαν στο τραγικό αυτό περιστατικό.

Σκηνές αρχαίου δράματος

Στην οικογένεια του κανείς δεν μπορεί να πιστέψει πώς κόπηκε το νήμα της ζωής του τετράχρονου αγοριού.

Η τραγωδία απέκτησε συγκλονιστικές διαστάσεις με όσα εκτυλίχθηκαν στο Καραμανδάνειο, όταν οι γιατροί ενημέρωσαν τους γονείς ότι το παιδάκι τους δεν κατάφερε να κρατηθεί στη ζωή…

Η θεία του έφτασε ξυπόλυτη, με αίματα στην μπλούζα της, ενώ η μητέρα, σε κατάσταση αμόκ, έλεγε ότι δεν γνώριζε κάτω από ποιες συνθήκες συνέβη το τραγικό περιστατικό, αφού δεν ήταν παρούσα. Γονείς και συνοδοί άλλων μικρών παιδιών παρακολουθούσαν εμβρόντητοι, βουβαμένοι, τις σκηνές πόνου και οδύνης που ξετυλίγονταν μπροστά τους και δεν μπορούσαν να αρθρώσουν ούτε λέξη, όπως μεταδίδει το pelop.gr.

Τραγωδία στην Αχαΐα: Έπεσαν αγκαλιά ο 25χρονος και το αγοράκι

Σύμφωνα με την Αστυνομία οι γονείς την ώρα του δυστυχήματος είχαν πάει στο χωράφι για αγροτικές εργασίες και το παιδί ήταν υπό την εποπτεία του 25χρονου όταν έπεσε από την μάντρα ύψους 2 μέτρων. Σύμφωνα με πληροφορίες το αγοράκι έπαιζε με τον 25χρονο θείο του, ο οποίος κρατούσε το παιδί στην αγκαλιά του όταν και οι δύο έπεσαν από τον μαντρότοιχο, με αποτέλεσμα το παιδί να τραυματιστεί θανάσιμα.

Από την πτώση τραυματίστηκε και ο 25χρονος, ο οποίος νοσηλεύεται φρουρούμενος στο νοσοκομείο “Ο Άγιος Ανδρέας”. Ο νεαρός συνελήφθη καθώς σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία για ανθρωποκτονία από αμέλεια.

Πολίτες, φορείς και Τοπική Αυτοδιοίκηση ενώνουν δυνάμεις για την Κοιλάδα του Αχελώου

Με μεγάλη συμμετοχή πολιτών, φορέων και εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το αναπτυξιακό όραμα «Αχελώος 2050» παρουσιάστηκε σήμερα, Δευτέρα 10 Νοεμβρίου 2025, στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα, στην εκδήλωση «Η Κοιλάδα του Αχελώου Αλλιώς: Ανάπτυξη χωρίς Καταστροφή», με τη στήριξη των Πολιτικών Ομάδων EPP, S&D και THE LEFT — σηματοδοτώντας ένα ουσιαστικό νέο κεφάλαιο για την Κοιλάδα του Αχελώου.

Στόχος της εκδήλωσης ήταν να παρουσιαστεί μια νέα, σύγχρονη, Ευρωπαϊκή στρατηγική για την ευρύτερη περιοχή, στηριγμένη στη συνεργασία, στη βιωσιμότητα και στην προστασία του φυσικού πλούτου.

Ο Κώστας Τσουτσοπλίδης, Επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, υποδέχθηκε τους συμμετέχοντες και υπογράμμισε ότι η Κοιλάδα του Αχελώου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα περιοχής όπου η ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής μπορεί να δείξει την πραγματική της δύναμη, στηρίζοντας ορεινές και απομακρυσμένες κοινότητες με στοχευμένες επενδύσεις. Τόνισε επίσης ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρίσκεται διαχρονικά στο πλευρό πρωτοβουλιών που ενισχύουν την περιφερειακή ανάπτυξη, την ισότιμη πρόσβαση και τη βιώσιμη προοπτική για τις τοπικές κοινωνίες.

Την εκδήλωση άνοιξε ο Αντώνης Κοσσυβάκης, Στέλεχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκπροσωπώντας την Πρωτοβουλία Πολιτών και Φορέων, και παρουσίασε ένα φιλόδοξο αναπτυξιακό όραμα για την περιοχή με τον τίτλο «Αχελώος 2050», υπογραμμίζοντας ότι η Κοιλάδα του Αχελώου «δεν είναι ένα πρόβλημα προς επίλυση, αλλά μια μεγάλη ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιηθεί». Με λόγο προσωπικό και βαθιά βιωματικό, αναφέρθηκε στις ρίζες του στον τόπο και τόνισε ότι η ανάπτυξη πρέπει να στηρίζεται στη μνήμη, στο φυσικό περιβάλλον και στη συνεργασία με την κοινωνία.

Παρουσίασε έξι άξονες υποδομών και βιώσιμης προοπτικής: την αναβάθμιση του οδικού άξονα ¶ρτα–Καρδίτσα σε ένα σύγχρονο αυτοκινητόδρομο που θα ενώνει την Ιόνια οδό με τον Ε65 με την ονομασία «Οδικό ¶ξονα Κοιλάδας Υδρογόνου» με σταθμούς υδρογόνου, τη δημιουργία του πρώτου Μουσείου Πέτρινων Γεφυριών της Ελλάδας και την ανακατασκευή της ιστορικής Γέφυρας Κοράκου, μια παραποτάμια διαδρομή ήπιας μετακίνησης από γέφυρα Κοράκου μέχρι γέφυρα Αυλακίου, την ανάπτυξη καινοτόμου ορειβατικής μονάδας στην κορυφή Αστρί της οροσειράς Βάλτου, ένα Κέντρο Πεδίου Έρευνας και Καινοτομίας σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια Ιωαννίνων και Θεσσαλίας, καθώς και ένα δίκτυο μετεωρολογικών και υδρολογικών σταθμών για την πρόβλεψη κλιματικών κινδύνων.

Επεσήμανε ότι κανένα μεγάλο σχέδιο δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς συμμαχίες σε Ελλάδα και Ευρώπη, καλώντας σε αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου. Τέλος, στάθηκε με σαφήνεια απέναντι στο Υδροηλεκτρικό Αυλακίου, τονίζοντας ότι η Κοιλάδα χρειάζεται έργα που την ενώνουν και την αναδεικνύουν – όχι παρεμβάσεις που απειλούν τη φυσική και ιστορική της ταυτότητα.

Ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Μανώλης Κεφαλογιάννης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ισορροπημένης ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι η Κοιλάδα του Αχελώου «μπορεί να γίνει πρότυπο του πώς αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη στον 21ο αιώνα: ανάπτυξη που δεν καταστρέφει, αλλά αναδεικνύει». Αναφέρθηκε στον ρόλο του Αντώνη Κοσσυβάκη στη διαρκή ανάδειξη της περιοχής σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τόνισε ότι ο τόπος έχει τεράστιες δυνατότητες σε εναλλακτικό, θρησκευτικό και γαστρονομικό τουρισμό, αλλά και στην παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων. Υπογράμμισε πως η πραγματική πρόκληση είναι «να μείνουν οι νέοι στα χωριά και να υπάρξουν οι υποδομές που θα στηρίξουν μια ζωντανή ύπαιθρο». Κλείνοντας, ανέδειξε τη σημασία των ευρωπαϊκών θεσμών, υπενθυμίζοντας ότι Ευρωπαίοι Επίτροποι και πρώην Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουν στηρίξει δημόσια την αναπτυξιακή πορεία της Κοιλάδας και δήλωσε τη δική του δέσμευση να συνεχίσει αυτή την προσπάθεια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου τόνισε ότι η Κοιλάδα του Αχελώου αποτελεί «όχι μόνο έναν τόπο μοναδικού φυσικού κάλλους, αλλά έναν τόπο με ιστορία, ανθρώπους και προοπτική που αξίζει να έχει μέλλον». Αναφέρθηκε στο Υδροηλεκτρικό Αυλακίου, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να γίνεται σε βάρος ενός οικοσυστήματος NATURA και ενάντια στη βούληση των τοπικών κοινωνιών, θυμίζοντας την κοινοβουλευτική ερώτηση που κατέθεσε προς την Κομισιόν. Στάθηκε ιδιαίτερα στον οδικό άξονα ¶ρτα–Καρδίτσα, επισημαίνοντας ότι η πρόσφατη απάντηση του αρμόδιου Ευρωπαίου Επιτρόπου είναι «καθαρή και πολιτικά ισχυρή: το έργο είναι κρίσιμο, επιλέξιμο και μπορεί να χρηματοδοτηθεί». Η ευθύνη πλέον, όπως είπε, ανήκει στην Ελληνική Κυβέρνηση που «οφείλει να τρέξει τις μελέτες και να μην χάσει άλλη μια ευκαιρία για την ενδοχώρα». Μίλησε ακόμη για την ανάγκη στήριξης του οικοτουρισμού, της τοπικής παραγωγής και των μνημείων της περιοχής, ενώ έκλεισε επισημαίνοντας ότι η Κοιλάδα του Αχελώου μπορεί να γίνει ευρωπαϊκό πρότυπο πράσινης και δίκαιης ανάπτυξης, δεσμευόμενος να συνεχίσει να την υπερασπίζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νικόλας Φαραντούρης, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Συνοχής για ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, τονίζοντας ότι η Κοιλάδα του Αχελώου μπορεί να εξελιχθεί σε υπόδειγμα “έξυπνης και δίκαιης ανάπτυξης” για ολόκληρη τη χώρα.

Υπογράμμισε ότι η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων πρέπει να κατευθυνθεί σε ήπιες μορφές ενέργειας, οικοτουρισμό, καθαρές και βιώσιμες υποδομές, καθώς και υπηρεσίες που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή.

Τόνισε πως η περιοχή διαθέτει τα φυσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά για να αποτελέσει μια πλήρως ενταγμένη ευρωπαϊκή “ζώνη πράσινης μετάβασης”, επισημαίνοντας ότι η συστηματική στήριξη των τοπικών κοινωνιών και η προστασία του περιβάλλοντος αποτελούν προϋποθέσεις για μια πραγματική, μακρόπνοη προοπτική.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νικόλας Φαραντούρης υπογράμμισε ότι η Κοιλάδα χρειάζεται στοχευμένες επενδύσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας, ενισχύουν την τοπική παραγωγή και χτίζουν ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση — όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις που ανακυκλώνουν τα αδιέξοδα του παρελθόντος. Με έμφαση στη θεσμική συνέχεια και στον ρόλο της Ευρώπης, κάλεσε σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που «θα δώσει στην ορεινή Ελλάδα τη θέση που της αξίζει στον ευρωπαϊκό χάρτη ανάπτυξης».

Σημαντική ήταν και η παρέμβαση του Ευρωπαίου Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολου Τζιτζικώστα, ο οποίος συνεχάρη την Πρωτοβουλία για τη διοργάνωση της εκδήλωσης και τόνισε ότι η Κοιλάδα του Αχελώου αποτελεί «τόπο μοναδικής φυσικής και πολιτιστικής αξίας, στο σταυροδρόμι τεσσάρων Περιφερειών». Υπογράμμισε ότι η περιοχή χρειάζεται ένα δίκτυο σύγχρονων και βιώσιμων υποδομών μεταφορών, που θα ενώσουν τα απομονωμένα χωριά με τα μεγάλα αστικά κέντρα. Ο Επίτροπος ανέδειξε την αναβάθμιση του οδικού άξονα ¶ρτας–Καρδίτσας, τη βελτίωση της προσβασιμότητας στα ορεινά χωριά και την ενίσχυση των διαπεριφερειακών συνδέσεων ως «όχι απλώς αναπτυξιακό πρόταγμα, αλλά ζήτημα κοινωνικής συνοχής και ισότιμης συμμετοχής των πολιτών στις ευκαιρίες της Ευρώπης». Τόνισε ακόμη ότι η στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι δεδομένη για έργα μικρής κλίμακας, πράσινες υποδομές, ευφυή δίκτυα μεταφορών και παρεμβάσεις που συνδέουν την κινητικότητα με τον αγροτουρισμό και την τοπική παραγωγή, σημειώνοντας ότι η Κοιλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε πρότυπο ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής που συνδυάζει ανάπτυξη, περιβάλλον και κοινωνική δικαιοσύνη. Τέλος κλείνοντας την παρέμβασή του υπογράμμισε ότι:  «Μαζί μπορούμε να μετατρέψουμε αυτό το όραμα σε μια ζωντανή πραγματικότητα για τις επόμενες γενιές.

Ο Δημήτρης Καλιαμπάκος, Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Διευθυντής του Μετσόβιου Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας (ΜΕΚΔΕ) που εστιάζει στην προστασία και ανάπτυξη των ορεινών και απομονωμένων περιοχών, αναφέρθηκε αρχικά σε δύο κρίσιμα χαρακτηριστικά της πρωτοβουλίας, που την καθιστούν ιδιαίτερης σημασίας. Δεδομένου ότι το κύριο πρόβλημα στην ανάπτυξη των ορεινών και απομονωμένων περιοχών, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη συνολικά, απορρέει από την διαχρονική έλλειψη ειδικής πολιτικής, η σύνθεση της εκδήλωσης που καλύπτει όλα τα επίπεδα πολιτικής δράσης, από το θεμελιώδες της Κοινωνίας των Πολιτών έως αυτό του Ευρωκοινοβουλίου αποτελεί τον σωστό δρόμο που μπορεί να επιταχύνει την αναγκαία κάλυψη του ιστορικού αυτού κενού. Επίσης, η ιδέα της ανάπτυξης ενός σχεδίου αναγέννησης μιας περιοχής με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, όπως αυτή της κοιλάδας του Αχελώου, πέραν δηλαδή των διοικητικών ορίων (Δήμοι, Περιφέρειες) που κατατέμνουν κατά τα άλλα μια χωροταξική ενότητα, αποτελεί καινοτόμο και προς τη σωστή κατεύθυνση κίνηση.

Ο ομιλητής αναφέρθηκε, στη συνέχεια, διεξοδικά, με βάση τις αναλυτικές προτάσεις του ΜΕΚΔΕ και του μεταπτυχιακού προγράμματος «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών», τόσο στα σημαντικά έργα υποδομής που είναι αναγκαία για την ανάταξη της περιοχής όσο, και κυρίως, σε εκείνες τις παραγωγικές και κοινωνικές πρωτοβουλίες που θα στηρίξουν «από τα κάτω» την πορεία αναγέννησης της Κοιλάδας του Αχελώου. Λυδία λίθος της προσπάθειας, κατέληξε, είναι η ενεργοποίηση των τοπικών κοινοτήτων, των ανθρώπων που ζουν και δίνουν την μάχη στα χωριά τους.  

Ο Αντιπεριφερειάρχης ¶ρτας Βασίλης Ψαθάς τόνισε ότι για την Ήπειρο η Κοιλάδα του Αχελώου αποτελεί «ζωντανό κομμάτι της ταυτότητάς μας» και υπενθύμισε πως η Περιφέρεια Ηπείρου έχει τοποθετηθεί ξεκάθαρα κατά του Υδροηλεκτρικού Αυλακίου, με αρνητική γνωμοδότηση και πρόσφατο ομόφωνο ψήφισμα. Παρουσίασε τα έργα που ήδη υλοποιήθηκαν – Τετράκωμο–Καστανιά, Μεσόπυργος–Αυλάκι, Αστροχώρι–Μεγαλόχαρη – καθώς και τις παρεμβάσεις συντήρησης σε μονές και πέτρινα γεφύρια. Υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του οδικού άξονα ¶ρτα–Καρδίτσα, σημειώνοντας ότι η θετική απάντηση του Ευρωπαίου Επιτρόπου δημιουργεί μια ευκαιρία που «δεν πρέπει να χαθεί», και κατέληξε ότι η περιοχή χρειάζεται «έργα που ενώνουν και προστατεύουν τον τόπο».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι τοποθετήσεις των Δημάρχων.

 Ο Δήμαρχος Γεωργίου Καραϊσκάκη Περικλής Μίγδος αναφέρθηκε στις καθημερινές δυσκολίες πρόσβασης των κατοίκων, υπογραμμίζοντας ότι ο οδικός αποκλεισμός επιτείνει το δημογραφικό πρόβλημα και οδηγεί τα χωριά σε πληθυσμιακή συρρίκνωση. Τόνισε την ανάγκη ουσιαστικής στήριξης της τοπικής παραγωγής —από την κτηνοτροφία έως τα μοναδικά προϊόντα της περιοχής— καθώς και την αξιοποίηση του εναλλακτικού, πολιτιστικού και θρησκευτικού τουρισμού ως εργαλείου ανάπτυξης και αύξησης εισοδήματος εισοδήματος των κατοίκων. Παράλληλα, εξέφρασε την απόλυτη αντίθεση της περιοχής στο Υδροηλεκτρικό Αυλακίου, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να έρχεται σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος και της ταυτότητας της Κοιλάδας, αλλά να τη στηρίζει με σεβασμό, ρεαλιστικό σχεδιασμό και έργα που κρατούν ζωντανές τις τοπικές κοινωνίες.

Ο Δήμαρχος Αγράφων Αλέξης Καρδαμπίκης στάθηκε ιδιαίτερα στο δημογραφικό αδιέξοδο των ορεινών περιοχών, τονίζοντας ότι χωρίς σύγχρονες υποδομές, πρόσβαση σε υγεία, εκπαίδευση και βασικές υπηρεσίες, οι νέοι δεν μπορούν να μείνουν και τα χωριά δεν μπορούν να επιβιώσουν. Υπογράμμισε ότι τα ¶γραφα διαθέτουν μοναδικά πλεονεκτήματα σε φυσικό περιβάλλον, ορειβατικές διαδρομές, θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία — στοιχεία που μπορούν να αποτελέσουν κορμό ενός ισχυρού πυλώνα εναλλακτικού τουρισμού και βιώσιμης ανάπτυξης για ολόκληρη τη νότια Πίνδο.

Υπενθύμισε ότι ήδη από προηγούμενα έτη, ο Δήμος Αγράφων είχε προτείνει τη διερεύνηση της δυνατότητας ένταξης της Κοιλάδας του Αχελώου και των ορεινών συγκροτημάτων των Αγράφων αλλά και της ευρύτερης περιοχής της Κοιλάδας στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ως περιοχής εξαιρετικού φυσικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Μια πρόταση που —όπως σημείωσε— παραμένει επίκαιρη και μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός διεθνούς αναγνώρισης και προστασίας.

Τόνισε ακόμη την πάγια και κατηγορηματική αντίθεση της περιοχής σε βαριές επεμβάσεις και έργα που αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία του τοπίου, υπενθυμίζοντας ότι τα ¶γραφα εδώ και χρόνια δίνουν μάχη για την προστασία του περιβάλλοντος. Κάλεσε την Πολιτεία και την Ευρώπη να στηρίξουν έργα που ενώνουν τις ορεινές κοινότητες —και όχι έργα που επιβαρύνουν ένα ήδη ευαίσθητο οικοσύστημα— αναδεικνύοντας το πραγματικό αναπτυξιακό δυναμικό της περιοχής.

Ο Δήμαρχος Αργιθέας Ανδρέας Στεργίου τόνισε ότι ο Αχελώος πρέπει να μας ενώνει κι όχι να μας χωρίζει. Συνέχισε λέγοντας ότι σκοπός είναι να παρουσιαστεί ένα βιώσιμο σχέδιο ανάπτυξης με σεβασμό στο περιβάλλον και στον άνθρωπο. Τέλος, αναφέρθηκε στην ανάγκη για την ανάγκη χωροθέτησης και ύπαρξης ενός ενιαίου χωροταξικού σχεδίου για τις ΑΠΕ.

 Στην εκδήλωση συμμετείχαν με παρεμβάσεις τους οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας Ασημίνα Σκόνδρα, Γεώργιος Στύλιος και Γεώργιος Κωτσός, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης και η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Όλγα Γεροβασίλη, 

Συνολικά, η εκδήλωση ανέδειξε ότι η Κοιλάδα του Αχελώου μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα σύγχρονης, πράσινης και βιώσιμης ανάπτυξης, με έργα που ενώνουν τις Περιφέρειες Ήπειρου, Θεσσαλίας, Στερεάς και Δυτικής Ελλάδας, προστατεύουν τον πολιτισμό και το περιβάλλον, και αξιοποιούν ευρωπαϊκά εργαλεία σε όφελος των κατοίκων. Η Πρωτοβουλία Πολιτών ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει εντός των επόμενων μηνών στην παρουσίαση ενός ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδίου για την περιοχή.

«Εύρυτος» γλωσσολογικά προέρχεται από το [Εὖ + ῥέω], όπως ενημερωθήκαμε από τους εμπνευστές του έργου. Ανεμπόδιστη ροή θέλουν και οι κάτοικοι του Δήμου Καρπενησίου για τα ποτάμια τους. Δεν ταυτίζεται με την όμορφη, ανεμπόδιστη ροή μόνο ό,τι εξυπηρετεί την πρωτεύουσα.

Γράφει ο Νίκος Μ. Κατσουλάκος* 

Οι λίμνες της ΕΥΔΑΠ αδειάζουν, αναδύονται χωριά από τον πυθμένα τους, θα διψάσει η Αθήνα… Εδώ και καιρό, δεκάδες δημοσιεύματα, πατώντας στις όντως φτωχές βροχοπτώσεις της τελευταίας διετίας, καλλιεργούσαν το έδαφος στην κοινή γνώμη: χρειάζεται δράση, νέες υποδομές πρέπει να γίνουν ώστε να μην «πούμε το νερό νεράκι». Ήμασταν, συνεπώς, προετοιμασμένοι ότι κάτι ετοιμάζεται. Και η τοπική κοινωνία της Ευρυτανίας συζητούσε το θέμα, κυρίως βάσει της φημολογίας για μεταφορά νερού στην Αθήνα από τη λίμνη Κρεμαστών. Όμως, τελικά, η κυβέρνηση έκανε έναν κάποιο αιφνιδιασμό: η σωτηρία της Αθήνας από τη λειψυδρία θα πραγματωθεί μέσω της μερικής εκτροπής δύο ποταμών της Ευρυτανίας του Καρπενησιώτη και του Κρικελιώτη. Κατευθείαν στη λογική «φαραωνικών» παρεμβάσεων για νέες υποδομές, χωρίς να έχουν πρώτα γίνει τα πλέον στοιχειώδη: μία χαμηλού κόστους καμπάνια ευαισθητοποίησης του κόσμου για εξοικονόμηση νερού, όπως στη μεγάλη ξηρασία της δεκαετίας του ’90.

Το σχετικό δελτίο τύπου αναφέρει: «Το έργο αυτό συμβολίζει την καλή, ανεμπόδιστη ροή [Εὖ + ῥέω] και θα θωρακίσει την Αττική για τα επόμενα 30 χρόνια. Εκτιμάται ότι η ολοκλήρωση του Έργου «Εύρυτος» θα πραγματοποιηθεί στο πρώτο εξάμηνο 2029 - σε περίπου 4 έτη από σήμερα - και 100 χρόνια μετά την ολοκλήρωση του φράγματος του Μαραθώνα». Και αρχαιοπρεπές όνομα, ώστε να δοθεί μια μεταφυσική διάσταση στο έργο και προγραμματισμός της παράδοσής του σε επετειακή χρονιά. Εξαιρετικό το επικοινωνιακό σερβίρισμα…

Η τοπική κοινωνία και οι απανταχού Ευρυτάνες, βέβαια, στην μεγάλη πλειονότητά τους μάλλον δεν εντυπωσιάστηκαν από την «ανεμπόδιστη ροή» και τον μυθικό ήρωα της περιοχής τους που χάρισε το όνομά του σε ένα (ακόμη) έργο εκτροπής. Πείσμωσαν, βλέποντας για πολλοστή φορά την κεντρική εξουσία να κάνει σχέδια εν αγνοία τους, και αμέσως ξεκίνησαν κινήσεις αντίθεσης στις κυβερνητικές εξαγγελίες.

Παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να παρουσιάσει τον «Εύρυτο» ως άλλη μια σωτήρια πολιτική επιλογή (στην οποία συνηγορεί η πλειονότητα των ΜΜΕ), τα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι πολλά. Παρακάτω, συγκεντρώνονται τα σοβαρότερα από αυτά και οι σχετικές παρατηρήσεις.

Ανεπάρκεια υδρολογικών δεδομένων/ ελλιπής τεκμηρίωση χρησιμότητας των έργων

 Πώς τεκμηριώνεται ότι οι ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης διαθέτουν «πλεονάζουσες» παροχές ικανές να αποδώσουν 200 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως, όπως σχεδιάζεται; Υπάρχουν πρόσφατες χρονοσειρές μετρήσεων παροχής στους ποταμούς αυτούς ή πρόκειται για θεωρητική εκτίμηση; Πώς τεκμηριώνεται ότι το σχέδιο εκτροπής «θα θωρακίσει την Αττική για τα επόμενα 30 χρόνια», όπως αναφέρθηκε στις κυβερνητικές εξαγγελίες;

Αν η εκτροπή λειτουργεί μόνο σε περιόδους υπερχειλίσεων, ποια θα είναι η πραγματική της απόδοση; Έχουν υπολογιστεί οι μέσες ημέρες λειτουργίας του συστήματος; Πόσο ρεαλιστικό είναι να επενδύονται εκατοντάδες εκατομμύρια για ένα έργο που ενδέχεται να λειτουργεί εποχικά; Διότι, σε «καλά» υδρολογικά έτη, με τους ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ να δέχονται πάνω από 800 εκατ. κυβικά μέτρα νερό, είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς, γιατί να χρειάζονται επιπλέον 200 εκατ. κυβικά μέτρα από τους ποταμούς της Ευρυτανίας.

Θα δοθεί, συνεπώς, πάνω από μισό δις ευρώ για ένα έργο που σε περιόδους ανομβρίας ενδεχομένως να μην μπορεί να προσφέρει νερό, ενώ σε περιόδους με αρκετές βροχές θα προσφέρει νερό σε ήδη γεμάτους ταμιευτήρες;

Απουσία εναλλακτικών λύσεων πριν την καταφυγή σε εκτροπή

Γιατί δεν έχει δημοσιοποιηθεί ανάλυση κόστους–οφέλους και συγκριτική αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών, όπως προβλέπει η Οδηγία 2000/60/ΕΚ (πρόκειται για την ευρωπαϊκή οδηγία – πλαίσιο για τα νερά που είναι ενσωματωμένη στο εθνικό μας δίκαιο); Έχουν εξαντληθεί οι λύσεις διαχείρισης ζήτησης, επαναχρησιμοποίησης και μείωσης απωλειών δικτύου που ήδη εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκές μητροπόλεις; Έχουν γίνει μελέτες ή έργα για την ενίσχυση υφιστάμενων υποδομών του υδροσυστήματος της Αθήνας; Για παράδειγμα, πρόσφατα, το 2020 (για 15η φορά από το 1963 που υπάρχουν δεδομένα, η Υλίκη υπερχείλισε προς την Παραλίμνη και η τελευταία προς τη θάλασσα…). Έχουν αξιοποιηθεί οι προτάσεις που έχουν γίνει π.χ. από το Ε.Μ.Π. για την εκμετάλλευση νερού από την υπερχείλιση της Υλίκης;

Σχέση με τη λεκάνη απορροής του Αχελώου – Νομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες

Οι ποταμοί Καρπενησιώτης και Κρικελιώτης συμβάλλουν στον Τρικεριώτη, ο οποίος εκβάλλει στον Αχελώο. Συνεπώς, τα υδατικά τους συστήματα ανήκουν στη Λεκάνη Απορροής του Ποταμού Αχελώου, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Το Συμβούλιο της Επικρατείας σε επανειλημμένες αποφάσεις ακύρωσης έργων εκτροπής του Αχελώου (ενδεικτικά ΣτΕ 3478/2000, 26/2014), έχει κρίνει ότι οι διαμεταφορές ύδατος χωρίς πλήρη τεκμηρίωση παραβιάζουν τόσο το Σύνταγμα (άρθρα 24 και 25) όσο και τις ευρωπαϊκές οδηγίες περί προστασίας των υδάτων. Κατά συνέπεια, το σχέδιο «Εύρυτος» μπορεί να θεωρηθεί, υδρολογικά και νομικά, ως νέα μορφή μερικής εκτροπής του Αχελώου, με όλες τις περιβαλλοντικές, θεσμικές και νομικές συνέπειες που αυτό συνεπάγεται.

Αιφνιδιασμός της τοπικής κοινωνίας

Γιατί δεν υπήρξε θεσμική ενημέρωση και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, των ΟΤΑ και των φορέων της Ευρυτανίας πριν την εξαγγελία; Ποια αρχή έχει την αρμοδιότητα λήψης απόφασης για έργα που επηρεάζουν περισσότερες της μίας λεκάνες απορροής ποταμών; Πώς διασφαλίζεται η νομιμότητα της διαδικασίας χωρίς δημόσια διαβούλευση, όπως απαιτεί το άρθρο 14 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ;

Εύλογα θα μπορούσε κανείς να σημειώσει πως πολλά από τα ερωτήματα που τίθενται θα απαντηθούν από τις τεχνικές και λοιπές μελέτες που θα συνοδεύουν το μεγάλο αυτό έργο. Σε επίπεδο εξαγγελιών, δεν θα μπορούσε η κυβέρνηση να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες. Καθώς, όμως, λίγο μετά τις ανακοινώσεις πληροφορηθήκαμε πως ο «Εύρυτος» θα προχωρήσει με fast-track, κλειστή διαδικασία, ώστε το καλοκαίρι του 2026 να ανατεθεί σε ανάδοχο, θα πρέπει να υπάρχει ήδη επαρκής τεκμηρίωση, διότι διαφορετικά εντός λίγων μηνών είναι αδύνατον να προσεγγιστούν όλες αυτές οι σοβαρές παράμετροι με επιστημονική επάρκεια.

Επιπλέον, όσο κι αν παρουσιάζεται πως το έργο θα περιλαμβάνει ήπιες παρεμβάσεις, μικρά φράγματα υπερχείλισης – υδροληψίες, δεν μπορεί ο ευρυτανικός λαός να μην πληροφορηθεί αναλυτικά και έγκαιρα τις επιπτώσεις του στο περιβάλλον και το τοπίο. Ο Καρπενησιώτης θα εκτραπεί στο ύψος των «Πατημάτων» της Παναγίας, σε ένα εντυπωσιακό φαράγγι και ο Κρικελιώτης, λίγο μετά το περίφημο «Πανταβρέχει», βασικό πόλο εναλλακτικού τουρισμού της περιοχής. Όσοι ξέρουν την Ευρυτανία μπορούν να κατανοήσουν πως, ειδικά χωρίς αναλυτική ενημέρωση, το άκουσμα και μόνο παρεμβάσεων σε αυτές τις περιοχές είναι σαν να παίρνεις ένα κομμάτι της ψυχής του τόπου.

Στην έκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καρπενησίου για το θέμα (που ομόφωνα ενέκρινε ψήφισμα έκφρασης επιφυλάξεων έναντι του έργου «Εύρυτος»), η βουλεύτρια Ευρυτανίας ανέφερε πως «το θέμα της υδροδότησης προστατεύεται Συνταγματικά, αν τεθεί θέμα υδροδότησης της Αθήνας, δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί, αν υπάρχει επάρκεια υδάτων και το προβλέπουν οι σχετικές μελέτες… Δεν ζούμε μόνοι μας, η Ευρυτανία δεν είναι ανεξάρτητο κράτος, και συμβάλουμε στο γενικό συμφέρον του λαού». Καλό θα είναι η εκπρόσωπος του ευρυτανικού λαού στο κοινοβούλιο να είναι πιο προσεκτική στις διατυπώσεις της. Κατ’ αρχάς, το Σύνταγμα και η νομοθεσία περιλαμβάνουν δικλείδες για την προστασία του περιβάλλοντος και δεν προστατεύουν την υδροδότηση! Αλλά επειδή – ειδικά από τα χείλη της εκπροσώπου των Ευρυτάνων στο κοινοβούλιο – δεν είναι καλό να αφήνονται υπόνοιες πως η τοπική κοινωνία δεν ενδιαφέρεται για το δημόσιο συμφέρον και, ίσως, να πάσχει από το περίφημο σύνδρομο ΝΙΜΒΥ (not in my backyard), θα πρέπει να σημειωθεί το εξής: Η Ευρυτανία, μαζί με την Αιτωλοακαρνανία, έχουν δώσει μεγάλο μερτικό στο κοινό καλό, μέσω της λίμνης των Κρεμαστών. Ενός έργου που «κόστισε» 30 νεκρούς και βύθισε χωριά και μνημεία, και το οποίο κατά μέσο όρο παράγει 850GWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως – τουλάχιστον 17 φορές περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνει η Ευρυτανία. Δεν μπορούμε, λοιπόν, να της πάρουμε και το νερό από τα ποτάμια της, χωρίς διάλογο και ενημέρωση, για το «κοινό καλό», να εκτρέψουμε ποταμούς χωρίς να κάνουμε τίποτε άλλο, προηγουμένως, προς ενίσχυση του υδροδοτικού της Αθήνας.

Το Σύνταγμα προστατεύει τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές μέσω διατάξεων που επιβάλλουν στο κράτος την υποχρέωση να λαμβάνει μέτρα για την ανάπτυξή τους. Συγκεκριμένα, το Άρθρο 101, παράγραφος 4 αναθέτει στον νομοθέτη και τη Διοίκηση την υποχρέωση να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες αυτών των περιοχών, μεριμνώντας για την ανάπτυξή τους. Οι ορεινές κοινωνίες, συνεπώς, απαιτούν από την πολιτεία να τηρήσει τις θεμελιώδεις υποχρεώσεις της και όχι να προβαίνει σε αποσπασματικά μέτρα που εν δυνάμει τις πληγώνουν. Καθώς τα βουνά μας βρίσκονται σε καθεστώς σοβαρής δημογραφικής συρρίκνωσης, καλό είναι η πολιτεία να μην τα αντιμετωπίζει – ελλείψει πυκνού πληθυσμού – απλές, άψυχες αποθήκες φυσικών πόρων για τα αστικά κέντρα.

Ο «Εύρυτος» γλωσσολογικά προέρχεται από το [Εὖ + ῥέω], όπως ενημερωθήκαμε από τους εμπνευστές του έργου. Ανεμπόδιστη ροή θέλουν και οι κάτοικοι του Δήμου Καρπενησίου για τα ποτάμια τους. Δεν ταυτίζεται με την όμορφη, ανεμπόδιστη ροή μόνο ό,τι εξυπηρετεί την πρωτεύουσα. Τέλος, μυθολογικά ο Εύρυτος ήταν ένας δεινός τοξότης που έφτασε να προκαλέσει ως και τον θεό Απόλλωνα σε μονομαχία. Ας έχουν, λοιπόν, οι ιθύνοντες κατά νου πως αυτός ο παράτολμος τύπος, κατά κάποιες παραδόσεις, έδωσε το όνομά του και το πνεύμα του στην Ευρυτανία…

*Ο Νίκος Μ. Κατσουλάκος είναι Δρ. Μηχανολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π.