Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία, ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν από τη σφοδρή σύγκρουση τρένου υψηλής ταχύτητας (AVE) της κρατικής εταιρείας σιδηροδρόμων της Ισπανίας, Renfe, με ακινητοποιημένο συρμό της ιδιωτικής εταιρείας μεταφορών Iryo.

Τι είχε προηγηθεί, όμως;

Στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του, ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών Οσκαρ Πουέντε έκανε λόγο για «ανεξήγητη» εντολή επανέναρξης της κανονικής κυκλοφορίας, η οποία δόθηκε από το Κέντρο Ελέγχου.

Ωστόσο, τα στοιχεία που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά υποδεικνύουν τουλάχιστον τρία μοιραία σφάλματα.

 Πρώτο σφάλμα: Η διακοπή λειτουργίας συστήματος ασφαλείας

Το πρώτο πρόβλημα που έχει επιβεβαιωθεί είναι η διακοπή λειτουργίας του συστήματος LZB, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οσκαρ Πουέντε σε συνέντευξη Τύπου.

Πρόκειται για ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλείας που ρυθμίζει την κυκλοφορία των τρένων, ελέγχοντας την κίνησή τους σε τμήματα της σιδηροδρομικής γραμμής.

Πηγές του κλάδου επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους βλάβες είναι πιθανές, όχι όμως συχνές.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η διακοπή λειτουργίας του συστήματος στο συγκεκριμένο τμήμα οφειλόταν σε ηλεκτρονικό πρόβλημα. Ως αποτέλεσμα, η κυκλοφορία περιήλθε σε μη κανονική κατάσταση, με τη διαχείριση της κίνησης των τρένων να εξαρτάται από τις εντολές του Κέντρου Ελέγχου.

 Δεύτερο σφάλμα: Λανθασμένες εντολές από το Κέντρο Ελέγχου

Στις 08.36 σημειώνεται το δεύτερο σφάλμα: το AVE λαμβάνει εντολή από το Κέντρο Ελέγχου να επανέλθει σε «κανονική κυκλοφορία», παρότι δεν θα έπρεπε να κινηθεί ξανά με ταχύτητα.

Ο κανονισμός κυκλοφορίας προβλέπει ότι η επανεκκίνηση θα έπρεπε να γίνει με «κίνηση με ορατότητα», δηλαδή με ταχύτητα που θα επέτρεπε στον μηχανοδηγό να εντοπίσει τυχόν εμπόδια στη γραμμή και να ακινητοποιήσει εγκαίρως το τρένο.

Αυτό, ωστόσο, δεν συνέβη. Τα δεδομένα της Renfe που εξέτασε η EL PAÍS επιβεβαιώνουν ότι ο συρμός άρχισε να κινείται και επιτάχυνε επί αρκετά λεπτά, ξεπερνώντας τα 200 χιλιόμετρα την ώρα. Διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα, προτού ακινητοποιηθεί απότομα στις 08.53, μετά τη σύγκρουσή του με το ακινητοποιημένο τρένο της Iryo.

 Τρίτο σφάλμα: Το Iryo δεν ξεκινά και το AVE δεν φρενάρει

Σε αυτό το σημείο προκύπτουν νέα ερωτήματα.

Στις 08.41, το τρένο της Iryo λαμβάνει εντολή από το Κέντρο Ελέγχου να επανεκκινήσει με κανονική κυκλοφορία. Η χρονική σειρά των εντολών προκαλεί ερωτήματα: το AVE, που ερχόταν πίσω από το Iryo, είχε λάβει την αντίστοιχη εντολή πέντε λεπτά νωρίτερα, παρότι το Iryo βρισκόταν μπροστά του.

Στη συνέχεια, προκύπτει ένα ακόμη ζήτημα: το Iryo δεν καταφέρνει να ξεκινήσει.

Στις 08.48, ο μηχανοδηγός του ενημερώνει το Κέντρο Ελέγχου ότι το σύστημα δεν του επιτρέπει να «επανεκκινήσει το σύστημα ασφαλείας LZB» και πως ο συρμός «παραμένει ακινητοποιημένος».

Απομένουν μόλις πέντε λεπτά προτού το AVE πέσει πάνω του από πίσω.

Γιατί δεν σταμάτησε το AVE; Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστό αν το Κέντρο Ελέγχου προειδοποίησε τον μηχανοδηγό του AVE ότι το τρένο του κατευθυνόταν με μεγάλη ταχύτητα προς έναν συρμό που αδυνατούσε να ξεκινήσει.

Ηταν επαρκές το σύστημα ασφαλείας; Το δυστύχημα υποδεικνύει ότι το τμήμα της γραμμής από το σημείο διακοπής λειτουργίας του συστήματος LZB μέχρι το επόμενο πλευρικό φωτόσημα ενδέχεται να αποτελεί ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο.

Σε αυτό το τμήμα, η ασφάλεια κάθε συρμού φαίνεται να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εντολές του Κέντρου Ελέγχου.

Ολα δείχνουν ότι κανένα από τα δύο τρένα δεν είχε φτάσει στο συγκεκριμένο φωτόσημα: το τρένο της Iryo παρέμεινε ακινητοποιημένο πριν το προσεγγίσει, ενώ το AVE κινούνταν πίσω του, στο ίδιο τμήμα της γραμμής, χωρίς να μεσολαβεί φωτόσημα που θα μπορούσε να το σταματήσει.

Το ερώτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο το ποιος έκανε το λάθος. Για αρκετά λεπτά, οι εντολές του Κέντρου Ελέγχου φαίνεται να αποτέλεσαν σημείο αστοχίας: κανένας μηχανισμός ασφαλείας ή πρωτόκολλο δεν ανέκοψε την εφαρμογή μιας λανθασμένης εντολής.

 Τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα

Πολλά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ασαφή:

Γιατί τέθηκε εκτός λειτουργίας το σύστημα ασφαλείας LZB;

Γιατί δόθηκε εντολή στο AVE να κινηθεί ξανά με «κανονική ταχύτητα»;

Γιατί το τρένο της Iryo δεν μπορούσε να ξεκινήσει;

Γνώριζε το Κέντρο Ελέγχου τη σοβαρότητα της κατάστασης;

Τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας;

Και, εφόσον τηρήθηκαν, ήταν επαρκή;

Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διερεύνηση των αιτιών της τραγωδίας.

Πηγή: EL PAÍS

Σύμφωνα με μαρτυρίες ένας συρμός του προαστικού που εκτελούσε το δρομολόγια Θεσσαλονίκη - Λάρισα μπήκε για αρκετά χιλιόμετρα σε λάθος γραμμή εξόδου

 Μια σοβαρή καταγγελία βλέπει το φως της δημοσιότητας και ταράζει ξανά το τοπίο για τους ελληνικούς σιδηροδρόμους σχεδόν τρία χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπτη.

Σύμφωνα με μαρτυρίες ένας συρμός του προαστικού που εκτελούσε το δρομολόγια Θεσσαλονίκη – Λάρισα μπήκε για αρκετά χιλιόμετρα σε λάθος γραμμή εξόδου, πριν ακινητοποιηθεί και επιστρέψει στην κανονική πορεία του.

 «Κάτι έγινε με το κλειδί και πήραμε λάθος γραμμή», φέρεται να απάντησε υπάλληλος σε επιβάτη που ζήτησε εξηγήσεις, γεγονός που προκάλεσε έντονη ανησυχία μεταξύ των ταξιδιωτών, όπως γράφει το onlarissa.gr.

Αν ο συρμός είχε συναντήσει άλλο τρένο στην ίδια γραμμή, οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι ανυπολόγιστες.

Οι επιβάτες κατήγγειλαν επίσης ότι οι περισσότεροι σταθμοί της διαδρομής ήταν σκοτεινοί και χωρίς προσωπικό, με αποτέλεσμα πολλοί να αισθάνονται ανασφάλεια. Μια γυναίκα, σύμφωνα με μαρτυρία, εγκατέλειψε τον σταθμό καθώς φοβήθηκε να περιμένει μέσα στο σκοτάδι. Άλλη επιβάτιδα ανέφερε πως σε πρωινό δρομολόγιο Αθήνα–Λάρισα οι ταξιδιώτες αποβιβάστηκαν σε λάθος στάση χωρίς καμία ενημέρωση.

Επιστολή, με θέμα «Επανεκκίνηση Δρομολογίων στις 22 Μαρτίου 2023» απέστειλαν οι μηχανοδηγοί (ΠΕΠΕ) στη Hellenic Train, στην οποία «θέτουμε υπόψην σας τα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν σε συγκεκριμένα σημεία του σιδηροδρομικού δικτύου, προκειμένου να επανεκκινήσουν και σε αυτά, τα σιδηροδρομικά δρομολόγια».

Όπως αναφέρεται στην επιστολή, «πιστεύουμε ότι, χωρίς την επίλυση τους, δεν μπορεί να ξεκινήσουν δρομολόγια σε αυτά τα σημεία».

Η επιστολή των μηχανοδηγών αναλυτικά:

"Η σιδηροδρομική τραγωδία της 28/02/2023 έχει συγκλονίσει την Ελληνική Κοινωνία. 57 άνθρωποι, 11 εξ αυτών εργαζόμενοι επι των αμαξοστοιχιών έχασαν την ζωή τους σε ένα αδιανόητο δυστύχημα.

Το Σωματείο μας είχε έγκαιρα προειδοποιήσει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, για τους κινδύνους που εγκυμονεί η μη λειτουργία συστημάτων ασφαλείας (Φωτοσήματα – Τηλεδιοίκηση – ETCS).

Δυστυχώς οι επισημάνσεις και οι προειδοποιήσεις μας, ανεξήγητα, είτε υποβαθμίστηκαν είτε δεν λήφθηκαν σοβαρά υπόψη.

Από την 1/3/2023 έχει ανασταλεί η κυκλοφορία των τρένων στην Ελληνική Επικράτεια, ενώ ο νέος Υπουργός Μεταφορών κ. Γεραπετρίτης ανακοίνωσε δέσμη μέτρων για την επαναλειτουργία του σιδηροδρόμου στις 22 Μαρτίου 2023.

Το Σωματείο μας συμμετείχε σε μια συνάντηση με την νέα πολιτική ηγεσία, ενώ συνάντηση υπήρξε και με τον νέο Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΟΣΕ κ. Τερεζάκη Π. την Παρασκευή 17 Μαρτίου.

Μετά την συνεδρίαση του ΔΣ του Σωματείου μας, θέτουμε υπόψην σας τα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν σε συγκεκριμένα σημεία του σιδηροδρομικού δικτύου, προκειμένου να επανεκκινήσουν και σε αυτά, τα σιδηροδρομικά δρομολόγια.

Επισημαίνουμε ότι πιστεύουμε ότι χωρίς την επίλυση τους, δεν μπορεί να ξεκινήσουν δρομολόγια σε αυτά τα σημεία.

Για την γραμμή Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη (Στρυμόνα) λειτουργία των επικοινωνιών σε όλη την διαδρομή και όλων των ΑΣΙΔ (Με φύλαξη σε όσες δεν λειτουργούν ή κατάργηση τους ). Άρση των βραδυποριών των 6-10 χλμ και αποκατάσταση της υποδομής σε αυτά τα σημεία.

Γραμμή Πλατύ – Φλώρινα. Δυνατότητα επικοινωνίας σε όλη την διαδρομή, επάνδρωση σταθμού Έδεσσας (σύρτης ασφαλείας), καθώς και χορήγηση των πιστοποιητικών καταλληλότητας γεφυρών (πότε ελέγχθηκαν τελευταία φορά). Έλεγχος της υποδομής στο χμ σημείο 142.000 εως 152.00 όπου έχει τεθεί βραδυπορία 40 χλμ, λόγω κατολισθήσεων.

Γραμμή Θεσσαλονίκη – Ειδομένη. Χορήγηση πιστοποιητικά καταλληλότητας γεφυρών, πλήρεις επικοινωνίες κατά μήκος της γραμμής .

Άξονας Αθήνα – Θεσσαλονίκη . Γραπτή βεβαίωση για την διέλευση απο σήραγγες (Τέμπη, Πλαταμώνας) όπου έχουν διαπιστωθεί προβλήματα από την Πυροσβεστική κατά τον τελευταίο έλεγχο της και δυνατότητα επικοινωνίας εντός αυτών (με πιστοποιημένο σύστημα επικοινωνίας). Αποκατάσταση επικοινωνίας όπου υπάρχουν προβλήματα (πχ Ορφανά – ΣΣ Λάρισας- Ευαγγελισμός).

Προαστιακός Πειραιάς – Κιάτο. Γραπτή βεβαίωση για την διέλευση απο σήραγγες, όπου έχουν διαπιστωθεί προβλήματα από την Πυροσβεστική κατά τον τελευταίο έλεγχο της, φωτισμός και δυνατότητα επικοινωνίας εντός αυτών (με πιστοποιημένο σύστημα επικοινωνίας).

Αλεξανδρούπολη – Ξάνθη. Επάνδρωση με σταθμάρχη του σταθμού Ξάνθης, λειτουργία- φύλαξη όλων των ΑΣΙΔ, διασφάλιση επικοινωνίας. (με πιστοποιημένο σύστημα επικοινωνίας)

Λάρισα – Βόλος. Λειτουργία- φύλαξη όλων των ΑΣΙΔ.

Οι συρμοί ΑEG να τεθούν εκτός κυκλοφορίας καθώς παρουσιάζουν διαρκή προβλήματα κατά την πορεία, μέχρι και την πλήρη αποκατάσταση των προβλημάτων αυτών. H Ηellenic Train να διασφαλίσει ότι το τροχαίο υλικό που πρόκειται να κυκλοφορήσει στην πρώτη φάση θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργικό για την ασφάλεια όλων και την αποφυγή καθυστερήσεων.

Άμεση λειτουργία του GSMR εφόσον αυτό έχει πιστοποιηθεί.

Εκτός αυτών, ο ΟΣΕ οφείλει να φροντίσει άμεσα και να ενημερώσει γραπτώς εντός 10 ημερών για τον σχεδιασμό του για την εκπόνηση σχεδίου εκχόρτωση των γραμμών σε όλη την σιδηροδρομική υποδομή.

Όπως σας έχουμε ήδη ενημερώσει, ζητάμε την καταγραφή των συνομιλιών των μηχανοδηγών με τους εκπροσώπους του διαχειριστή υποδομής ΚΑΙ από την Hellenic Train, καθώς μετά την σιδηροδρομική τραγωδία υπήρξε επιλεκτική διαρροή συνομιλιών που αποπροσανατολίζουν την κοινή γνώμη από τις πραγματικές αιτίες της σιδηροδρομικής τραγωδίας.

Τέλος σας ενημερώνουμε ότι ο κ. Τερεζάκης στην συνάντηση του με το Σωματείο μας, ανέφερε ότι η Hellenic Train έχει παραλάβει 30 φορητές συσκευές GSMR".

Τα λόγια της μητέρας 21χρονης φοιτήτριας που βρισκόταν στο μοιραίο τρένο στα Τέμπη μαζί με το αγόρι της, προκαλούν ανατριχίλα.

Το παιδί της είναι ζωντανό καθώς, όπως υποστήριξε αν και είχε εισιτήριο για το τρίτο βαγόνι, της άλλαξαν θέση επειδή είχε κόσμο.

Η κα Σταυρούλα μιλώντας στον ΑΝΤ1 ανέφερε ότι «η κόρη μου με πήρε τηλέφωνο και μου είπε «μαμά μην ανησυχήσεις, έγινε αυτή η σύγκρουση και περπατάμε να βγούμε προς τον δρόμο».«Εγώ της είπα μην φοβάστε, ακολουθήστε τον κόσμο και όλα θα πάνε καλά» πρόσθεσε η μητέρα.

 Η ίδια είπε ότι «το εισιτήριο έλεγε βαγόνι 3 όμως, λόγω κόσμου μετέφεραν άτομα στο βαγόνι 8 και έτσι έζησαν».

Σε νέα ενημέρωση για την ανείπωτη τραγωδία στα Τέμπη προχώρησε ο Εκπρόσωπος Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος, Πύραρχος Βασίλειος Βαθρακογιάννης και η Εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας, Αστυνόμος Β' Κωνσταντία Δημογλίδου.

Μέχρι αυτήν την ώρα ο αριθμός των νεκρών έχει ανέλθει στους 40. Σύμφωνα με τα επίσημα καταγεγραμμένα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, κατά την ενημέρωση, ο αριθμός είναι 36, ωστόσο όπως υπογραμμίστηκε από τον κ.Βαθρακογιάννη ο τραγικός απολογισμός αναμένεται να αυξηθεί.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες από την Πυροσβεστική, υπάρχουν ακόμη δύο άτομα που έχουν εντοπιστεί χωρίς τις αισθήσεις τους αλλά δεν έχουν ανασυρθεί ακόμη από τα σωστικά συνεργεία. 

Αυτή την ώρα, σύμφωνα με τον κ. Βαθρακογιάννη, οι πυροσβέστες επιχειρούν στο δεύτερο βαγόνι και με διασωστικά εργαλεία αφαιρούνται τμηματικά τα κομμάτια του και προσέθεσε ότι όταν ολοκληρωθεί η επιχείρηση έρευνας σε αυτό οι πυροσβέστες θα συνεχίσουν τις ενέργειες έρευνας και στο τρίτο βαγόνι.

Την ίδια στιγμή, ο Εκπρόσωπος Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος μίλησε για 72 νοσηλευόμενους, ενώ τόνισε ότι το έργο της ταυτοποίησης είναι πολύ δύσκολο καθώς στο σημείο όπου ξέσπασε η πυρκαγιά αναπτύχθηκαν πολύ υψηλές θερμοκρασίες, που ξεπερνούν τους 1.300 βαθμούς Κελσίου.

Όπως τόνισε ο κ. Βαθρακογιάννης, έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες στο βαγόνι- εστιατόριο της επιβατικής αμαξοστοιχίας το οποίο από τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, βρέθηκε πάνω σε δύο άλλα βαγόνια.

Σύμφωνα με την Εκπρόσωπο Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας, Αστυνόμο Β' Κωνσταντία Δημογλίδου, συνεχίζεται η διαδικασία ταυτοποίησης των σορών. Συγγενείς θυμάτων και τραυματιών μπορούν να κινηθούν προς ξενοδοχεία που έχουν διατεθεί.

Συγκλονιστικές εικόνες από το σημείο της τραγωδίας - Σηκώνουν τα βαγόνια για να βρουν εγκλωβισμένους

Μια άμορφη μάζα σιδερικών που δεν θύμιζε σε τίποτα το πρώτο βαγόνι του επιβατηγού τρένου που συγκρούστηκε με εμπορικό χθες βράδυ στη Λάρισα, σηκώθηκε από τα γερανοφόρα της Πυροσβεστικής που επιχειρούν στο σημείο της τραγωδίας. 

Εδώ και ώρες, τα γερανοφόρα επιχειρούν σηκώνοντας και μεταφέροντας με τεράστια προσοχή συντρίμμια από τα βαγόνια που διαλύθηκαν χθες βράδυ προσπαθώντας να φτάσουν στους αγνοούμενους, αλλά και στις σορούς που βρίσκονται κάτω από αυτά. Σύμφωνα με πληροφορίες, η κατάσταση είναι «εύθραυστη» για αυτό και οι κινήσεις της Πυροσβεστικής γίνονται με τεράστια προσοχή μιας και έχει δημιουργηθεί ντόμινο μετά την σύγκρουση. Όπως δήλωσε νωρίτερα ο πρόεδρος των ΕΚΑΒ Θεσσαλίας, τα δύο πρώτα βαγόνια των τρένων σηκώθηκαν στον άερα και καταπλάκωσαν τα υπόλοιπα. 

Σύγκρουση τρένων στη Λάρισα: Οι πυροσβέστες εντόπισαν ανθρώπινα μέλη

 Πυροσβεστική, ΕΜΑΚ, αστυνομία και στρατός βρίσκονται στο σημείο με τους άνδρες των Ενόπλων Δυνάμεων να έχουν στήσει μάλιστα την τελευταία ώρα σκηνές στο σημείο της τραγωδίας ώστε να συμβάλλουν τόσο στο συντονιστικό έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη, όσο και σε οτιδήποτε χρειαστούν οι Αρχές που επιχειρούν με τη βοήθεια  σκύλων της Αστυνομίας. 

Σύμφωνα με πληροφορίες, από τις έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη έχουν βρεθεί σοροί οι οποίοι μεταφέρονται στο Γενικό Νοσοκομείο της Λάρισας και εκεί γίνεται αναγνώριση των νεκρών.

Λίγο μετά τις 12:00, οι Πυροσβέστες εντόπισαν και άλλα ανθρώπινα μέλη τα οποία εκτιμάται ότι ανήκουν σε δύο ακόμα σορούς. Ακολουθήθηκε και σε αυτή τη περίπτωση η ίδια διαδικασία με τα μέλη να τοποθετούνται σε μαύρες σακούλες και με ασθενοφόρο να μεταφέρονται στο Γενικό Νοσοκομείο για να ακολουθήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.