Κυκλοφόρησε η πρώτη δισκογραφική δουλειά του  δημοτικού τραγουδιστή Στέφανου Κόπανου απο την Genaral Music με την υπογραφή του Μπάμπη Φωτίου.

Ο Αγραφιώτης τραγουδιστής, έχοντας το χάρισμα και συνάμα μεγάλη αγάπη για το τραγούδι, πραγματοποιεί τα τελευταία χρόνια μια δημιουργική και ανοδική πορεία στον χώρο του Δημοτικού τραγουδιού.

 Την πρώτη δισκογραφική τουδουλειά με 12 τραγούδια, υπογράφουν και συμμετέχουν αγαπημένοι και καταξιωμένοι δημιουργοί όπως ο Μπάμπης Φωτίου,Νεκτάριος Κοκκώνης, Δημήτρης Καρακώστας ,Τάσος Κόπανος,Βασίλης Φωτίου,Σάκης Καρακώστας,Θανάσης Μπρόφας,Αλέκος Παντιώρας,Ρούλα Βλάχου,Γιωργος Κόκκινος και άλλοι.

 

Η εικόνα ίσως περιέχει: τον Stefanos Kopanos, κείμενο

Κατηγορία Media
Πέμπτη, 01 Μαρτίου 2018 10:17

Μάρτης και παράδοση

Καλό μήνα.Καλή Άνοιξη..

Παντού στην Ελλάδα επικρατεί η συνήθεια να δένουμε στο αριστερό, ή και στα δύο χέρια λίγο πιο πάνω από τον καρπό, ένα βραχιολάκι από κόκκινη και λευκή κλωστή. Η κλωστή αυτή μπαίνει στην πρώτη Μαρτίου, και πέφτει από μόνη της, ή βγαίνει την τελευταία μέρα του Μαρτίου, από όπου και πήρε το όνομα «Μάρτης».

Είναι ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο αυτός που φορά το Μάρτη, κυρίως τα μικρά παιδιά, προστατεύονται είτε από ασθένειες γενικά ή «για να μην τα κάψει ο ήλιος» / για να «μην τα μαυρίζει ο ήλιος» ή για να «μην τα πιάνει το μάτι». Συμβολικά το λευκό και το κόκκινο χρώμα τα συναντάμε συχνά στη δεισιδαιμονία όταν είναι να αποτρέψουμε κάποιο κακό.

Για το Μάρτη κυκλοφορούν πολλές παροιμίες που έχου σχέση με τον καιρό. Για να δούμε μερικές:

-Μάρτης είναι χάδια κάνει, πότε κλαίει, πότε γελάει.

-Μη σε γελάσει ο Μάρτης το πρωί και χάσεις την ημέρα.

-Ο Αύγουστος για τα πανιά κι ο Μάρτης για τα ξύλα.

-O Μάρτης ο κλαψόγελος.

-Κάλλιο Μάρτης καρβουνιάρης, παρά Μάρτης λιοπυριάρης.

Ο Μάρτης ο πεντάγνωμος, εφτά φορές χιόνισεκαι πάλι το μετάνιωσε που δεν εξαναχιόνισε!

-Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.

-Μάρτης κλαψής, θεριστής χαρούμενος.

-O Mάρτης το πρωί χιόνισε, κι ο γάιδαρος ψόφησε (από το κρύο). Το μεσημέρι βρώμισε (από τη ζέστη), και το βράδυ τον πήρε το ποτάμι (από τη βροχή). 

Κατηγορία Περιβάλλον
Κυριακή, 24 Δεκεμβρίου 2017 17:14

Έθιμα και παραδόσεις των Χριστουγέννων

Με έθιμα και παραδόσεις που έχουν τις ρίζες τους βαθιά πίσω στο χρόνο, ετοιμάζονται όλες οι περιοχές της Ελλάδας να υποδεχτούν τη γέννηση του Χριστού.

 Πόλεις και χωριά σε όλη τη χώρα "στολίστηκαν", φωτίστηκαν και οι προετοιμασίες για την άφιξη της πιο χαρούμενης γιορτής της Χριστιανοσύνης "ντύνονται" με μελωδίες και παίρνουν άρωμα από τις κουζίνες των νοικοκυριών.

"Χριστούγεννα, Πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου.

Για βγήτε, δέτε, μάθετε, που ο Χριστός γεννάται.

Γεννιέται κι ανατρέφεται με μέλι και με γάλα.

Το γάλα τρών’ οι άρχοντες, το μέλι οι αφεντάδες.

 Ανοιξ’ αφέντημ’ άνοιξε την αργυρή σακούλα, κι αν έχει γρόσια, δώσ’ μου τα, φλουριά μη τα λυπάσαι."

"Τσιγαρίθρες", λουκάνικα, "μπουμπάρια", "χριστόψωμα" "βασιλόψωμα" "βασιλοκουλούρες", μπακλαβάδες και πολλά κάλαντα είναι γεμάτα τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά στην Ευρυτανία. Τα έθιμα ξεκινούν από την παραμονή των Χριστουγέννων και ολοκληρώνονται μετά την Πρωτοχρονιά. Ξεκινούν με την "χοιροσφαγή" αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σφάζουν τα γουρούνια και φτάνει μέχρι το "πάντρεμα της φωτιάς". Συνοδεύονται με γλέντι, με κάλαντα και αρκετά μεγάλο τελετουργικό.

Στα χωριά της Δυτικής Φθιώτιδας και του Δομοκού της Παρνασσίδας και της Δωρίδας η "σφαγή των χοίρων" η λεγόμενη "χοιροσφαγή" παίρνει ένα εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Σχεδόν σε κάθε σπίτι υπάρχει γουρούνι. Οι κάτοικοι και οι προσκεκλημένοι σε ομάδες ξεκινούν το σφάξιμο από σπίτι σε σπίτι. Μάλιστα προσδίδουν ένα τελετουργικό στην "χοιροσφαγή". Όταν τελειώσουν όλους του χοίρους της γειτονιάς αρχίζει το γλέντι ενώ την ίδια ώρα οι νοικοκυρές ξεκινούν να φτιάξουν λουκάνικα "τσιγαρίθρες" και "μπουμπάρια". Σε ένα μεγάλο καζάνι ρίχνουν τμήματα από το λίπος του χοίρου που έχει και κομμάτια κρέας πάνω του, το βάζουν στη φωτιά και αυτό αρχίζει να λιώνει. Συλλέγουν το ρευστό λίπος σε δοχεία και ότι απομένει στο τέλος είναι "τσιγαρίθρες". Το "σβήνουν" με καλό κρασί και είναι από τους πρώτους μεζέδες στο γλέντι.

Τα πνευμόνια, και την σπλήνα και άλλα εντόσθια μαζί με πράσο, ρύζι και μυρωδικά οι νοικοκυρές στη Φθιώτιδα τα χρησιμοποιούν για να φτιάξουν "μπουμπάρια". Όλη αυτή την μάζα την περνούν μέσα σε ένα έντερο και στη συνέχεια τα βράζουν για αρκετή ώρα. Από κει και μετά μεταφέρονται στο φούρνο για να ροδοκοκκινίσουν και αποτελούν έναν πρώτης τάξεως μεζέ για τις επόμενες μέρες.

Τα ξημερώματα των Χριστουγέννων σε ορισμένες περιοχές όπως σε αυτές της Ευρυτανίας το "τσικνίζουν". Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας τα ξημερώματα των Χριστουγέννων ανάβουν τις φωτιές και πριν ακόμα βγει ο ήλιος έχουν ήδη στήσει το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι με χοιρινά και μεζέδες.Στα χωριά της δυτικής Φθιώτιδας τα ξημερώματα των Χριστουγέννων συνηθίζουν να "αρραβωνιάζουν τη φωτιά". Οι νοικοκυρές τοποθετούν στο τζάκι ένα πολύ μεγάλο ξύλο και εκείνη την ώρα σύμφωνα με την παράδοση ό,τι ζητήσεις μπορεί να γίνει. Βεβαίως αυτό που θα ζητήσεις πρέπει να αφορά στα παιδιά και όχι στους παντρεμένους.

Είτε με καρύδια που είναι επικρατέστερο είτε με αμύγδαλα κάθε σπίτι στην Ρούμελη έχει το μπακλαβά του. Υπάρχει μάλιστα ανταγωνισμός στις νοικοκυρές για το ύψος που θα έχει το γλυκό τους, το μέγεθος του ταψιού που θα χρησιμοποιήσουν ενώ τις προηγούμενες ημέρες το ξενύχτι είναι δεδομένο για να ανοίξουν τα χειροποίητα "φύλλα".

Μέσα σε όλα τα άλλα ξεχωρίζουν το "βασιλόψωμο" και οι "βασιλοκουλούρες" που τρώγονται ανήμερα του Αγίου Βασιλείου, αφού από τον Αϊ Βασίλη πήρε το όνομά του. Σε ορισμένες περιοχές εκτός από αλεύρι οι νοικοκυρές βάζουν μέσα ρεβύθι αλεσμένο, ή ακόμη και ντόπιο καλαμπόκι. Βάζουν μέσα βασιλικό και μυρωδικά και πάνω του δημιουργούν διάφορα σχήματα και παραστάσεις οι οποίες έχουν σχέση με την καθημερινότητα. Αφορούν είτε στην παραγωγή και τα χωράφια, είτε στην υγεία και τα ακίνητα είτε στην οικογένεια. Μετά το ψήσιμο του είναι έτοιμο να κοπεί, την ώρα του φαγητού, το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς.

Κατηγορία Διάφορα
Κυριακή, 01 Οκτωβρίου 2017 10:21

Οκτώβρης και παράδοση

Καλό μήνα ....

Πρώτη του Οκτώβρη σήμερα και μπήκαμε για τα καλά στο φθινόπωρο.Εμείς θα γυρίσουμε τον χρόνο πίσω και θα δούμε τι γίνονταν παλιά.

Το πιο σημαντικό δώρο του Οκτωβρίου στους αγρότες είναι οι πολλές βροχές του, γι’ αυτό σε πολλά μέρη ονομάζεται «Βροχάρης», αλλά και μήνας της σποράς, εξ ου και τα ονόματα «Σποριάτης», «Σποριάς» και «Σπαρτός».

 Η μεγάλη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, στις 26 του μήνα, έχει δώσει στον Οκτώβριο την προσωνυμία «Αι-Δημητριάτης» ή «Αι-Δημήτρης» Οι εργασίες που γίνονται τον Οκτώβρη στα χωριά μας είναι το όργωμα και η σπορά σιτηρών, κριθαριού και βρώμης, η σπορά τριφυλλιού,η ολοκλήρωση τρύγου και παραγωγή κρασιού,το μάζεμα φθινοπωρινών φρούτων και πατάτας ενώ απο τα βουνά κατεβαίνουν οι βοσκοί στους χαμηλούς κάμπους (τα χειμαδιά).

Παροιμίες για τον Οκτώβρη υπάρχουν πολλές.Δείτε μερικές:

 Άη Δημητράκη μου, μικρό καλοκαιράκι μου.

Αν βρέξει ο Οκτώβρης και χορτάσει η γη, πούλησ' το σιτάρι σου και αγόρασε βόδια.

 Αν δε βρέξει, ας ψιχαλίσει, πάντα κάτι θα δροσίσει.

Αν δε βρέξει, πώς θα ξαστερώσει;

Αν δε χορτάσει ο Οκτώβριος τη γη, πούλησε τα βόδια σου και αγόρασε σιτάρι.

 Άσπορος μη μείνεις, άθερος δε μένεις.

Βαθιά τ' αυλάκια να φουντώσουνε τα στάχυα.

Δεύτερο αλέτρι, δεύτερο δεμάτι.

Μακριά βροντή, κοντά βροχή.

Ο καλός ο νοικοκύρης, ο λαγός και το περδίκι, όταν βρέχει χαίρονται.

Οκτώβρη και δεν έσπειρες καρπό πολύ δεν παίρνεις.

Οκτώβρης και δεν έσπειρες, σιτάρι λίγο θα 'χεις.

Κατηγορία Περιβάλλον

"Η ζωή μου είναι το δημοτικό τραγούδι"..

Ένα ιστορικό αφιέρωμα προς τιμή της μεγάλης φωνής του δημοτικού μας τραγουδιού ,Φυλιώ Πυργάκη ,διοργάνωσε χθες ο Δήμος Νεμέας στο Θέατρο "Ειρήνη Βελιμαχίτη" στις Αρχαιές Κλεωνές Κορινθίας.

Προς χάριν της μεγάλης ιέρειας της παράδοσης μας,παρέστησαν και τραγούδησαν δεκάδες καλλιτέχνες όπου καταχειροκροτήθηκαν απο το πλήθος κόσμου που συγκεντρώθηκε για να γίνει μάρτυρας του αφιερώματος υπό τον τίτλο «Ζητω το δημοτικο τραγούδι-Αφιέρωμα στην κυριά Φιλιώ Πυργακη"

Παλμό και συγκίνηση στη βραδιά έδωσε η παρουσία της Φιλιώς όπου παρόλο των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει ,δεν πτοήθηκε ,τραγούδησε και η ίδια μερικά αγαπημένα τραγούδια προκαλώντας ρίγη συγκίνησης στο κοινό που την καταχειροκρότησε.

Η ίδια χαιρετούσε και ευχαριστούσε συνεχώς το κοινό που την αποθέωνε  δημιουργώντας τη μεγαλύτερη συγκινησιακή κορύφωση της βραδιάς.

Στην τιμητική αυτή εκδήλωση που οργάνωσε ο Κώστας Πίτσος παρέστησαν και τραγούδησαν μεταξύ άλλων οι Γ.Σιέτος,Θ.Βαλσαμάς,Σ.Βόττα,Γ.Κοκκορη,Γ.Καψάλης,Α.Κωνστ/λος,Γ.Γρίβα,Γ.Κατσίγιαννης,Α.Φραγκούλη,Κ.Τσαρουχάς, Κ.Αριστόπουλος,Μ.Τσίκος,Γ.Παπαδημητρίου, Σ.Κόκορης,Μ.Φωτίου κ.α

 ρεπορτάζ-Δημήτρης Κουκουράβας

 

Κατηγορία Media
Παρασκευή, 01 Σεπτεμβρίου 2017 14:42

Σεπτέμβρης και παράδοση

Πρώτη μέρα του Σεπτέμβρη σήμερα, πρώτη μέρα του φθινοπώρου και να ευχηθούμε να έχουμε όλοι ένα καλό και ήρεμο φθινόπωρο.

Ο Σεπτέμβριος, όμως, έχει κι άλλες ονομασίες, όπως «Σταυριάτης» ή «Σταυρίτης» λόγω της μεγάλης γιορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στις 14 του μήνα.

Κυρίως, όμως, ο Σεπτέμβριος είναι γνωστός με την ονομασία «Τρυγομηνάς» ή «Τρυγητής». 

Aς δούμε μερικές παροιμίες που λέγαν παλιά για τον Σεπτέμβρη:

-Καλός καιρός την πρώτη μέρα του Σεπτέμβρη, καλός καιρός όλο το μήνα.

-Κάθε Μάρτης και Σεπτέμβρης ίσα τα μεσάνυχτα.

-Τον Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.

-Aν βρέξει ο Τρυγητής, χαρά στον τυροκόμο.

-Του Σεπτέμβρη οι βροχές, πολλά καλά μας φέρνουν.

-Του Σταυρού στύρωνε και σπέρνε

Καλό μήνα..

 

 

 

Κατηγορία Περιβάλλον
Κυριακή, 02 Ιουλίου 2017 22:42

Στα χνάρια των Σαρακατσαναίων…

Γράφει ο Νίκος Ζυγογιάννης

Μια αρχαιοελληνική φυλή είναι οι Σαρακατσαναίοι που οι ρίζες της χάνονται στα βάθη των αιώνων. Νομάδες κτηνοτρόφοι, ζούσαν στα βουνά το καλοκαίρι και το χειμώνα στα  χειμαδιά (β΄νά-στράτα-χειμαδιά) διασκορπισμένοι σ' ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα.  Κοιτίδα των Σαρακατσαναίων ήταν η οροσειρά της κεντρικής και νότιας Πίνδου και  η Ρούμελη με επίκεντρο τ' ΑΓΡΑΦΑ, χώρος που λόγω της γεωφυσικής του  κατάστασης ήταν απάτητος, δεν ήταν γραμμένος πουθενά και γι' αυτό  κατοικούνταν από αυτόνομους και ελεύθερους ανθρώπους. Ο  διασκορπισμός τους από την αρχική κοιτίδα τους προς την υπόλοιπη  ηπειρωτική Ελλάδα έγινε επί Τουρκοκρατίας και κυρίως τον 18ο αιώνα,  στα χρόνια του Αλή Πασά.

Ως προς το όνομά τους υπάρχουν πολλές και διάφορες ετυμολογίες.

 Σύμφωνα με τη Σαρακατσάνικη παράδοση πήραν το όνομά τους από τους Τούρκους. Όταν έγινε η άλωση της Κων/πολης, οι Σαρακατσαναίοι φόρεσαν μαύρα ρούχα, ως  ένδειξη πένθους, και δεν υποτάχθηκαν στον κατακτητή. Οι Τούρκοι  τους    έβλεπαν στα μαύρα και ανυπότακτους να μετακινούνται συνεχώς(σκηνίτες). Γι' αυτό τους ονόμασαν «Καρακατσάν» (καρά =μαύρος και κατσ(ι)άν=φυγάς,  ανυπότακτος ), δηλ. «μαύροι φυγάδες». Από το Καρακατσάν με  παραφθορά προήλθε η λέξη «Σαρακατσάνος».Μια άλλη πιθανή ετυμολογία  είναι από την τουρκική λέξη σαράν που σημαίνει «φορτώνειν» ή σαράι(=κατοικία,κονάκι) και την τουρκική μετοχή κατσιάν=φυγάς,ανυπότακτος,  (σαράν + κατσάν = Σαρακατσάνος) γιατί από καιρό σε καιρό φόρτωναν  τα πράγματά τους και μετακινούνταν με τα κοπάδια τους και γι' αυτό  τους έδωσαν αυτό το όνομα (παρατσούκλι) οι Τούρκοι.

  -- < Κατοικούμε εδώ από τότε που ο Θεός έφτιαξε αυτόν τον ευλογημένο τόπο με τα βνά και τα ποτάμια,τον ήλιο και το φεγγάρι.Από τότε κρατάει η γενιά μας,έλεγαν οι γερόντοι Σαρακατσάνοι.>-. Ανεξάρτητα από τις μετακινήσεις τους και τον εναλλασσόμενο τόπο  διαμονής τους έχουν τα ίδια ήθη και έθιμα και κυρίως μιλούν την  ίδια γλώσσα, την Ελληνική, απαλλαγμένη από ξένα στοιχεία,  αναλλοίωτη, που φέρει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της δωρικής  διαλέκτου. Το ίδιο αναλλοίωτοι και αμόλυντοι από αλλόφυλες  επιμειξίες παρέμειναν και οι Σαρακατσιάνοι, οι «καταλαγαρώτεροι Έλληνες» όπως  έγραψε ο Στέφανος Γρανίτσας. Διατήρησαν τα έθιμα, τις συνήθειες και  τους κανόνες συμπεριφοράς και διαβίωσης κατά τρόπο πιστό και  αυθεντικό. Στηρίχθηκαν στα παραδοσιακά τους έθιμα και στην ελληνική  τους ταυτότητα και δεν επέτρεψαν στην περιβάλλουσα αλλοεθνή και  ξενόγλωσση κοινωνία να εισβάλλει στη δική τους. Η οικονομική τους  ευρωστία και αυτονομία και η διαβίωσή τους σε καλλίτερες υλικές  συνθήκες τους οδήγησε, σε μια ουσιαστικά και τυπικά, εσωτερίκευση,  τήρηση και εφαρμογή των εθιμικών κανόνων διαβίωσης και κοινωνικής  συμπεριφοράς.

Η χρήση μιας και μόνο γλώσσας, της Ελληνικής, αποδεικνύει ότι οι Σαρακατσιαναίοι είναι διαφορετικοί   από τους Βλάχους,( Οι Βλάχοι ή Αμάνοι,ή Αρωμάνοι της Ελλάδας  γνωστοί και με άλλα ονόματα κατά περιοχές:

 Κουτσόβλαχοι, Μπουρτζόβλαχοι, Αρβανιτόβλαχοι,κ.λ .ενώ οι ίδιοι αυτοαποκαλούνται  Βλαχόφωνοι Έλληνες)  που  μιλούσαν εκτός από τα Ελληνικά και τα  Βλάχικα. Επειδή η λέξη βλάχος(με β μικρό) χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει τον  άνθρωπο που έχει πρόβατα, τον κτηνοτρόφο, τον βοσκό και επειδή η  κτηνοτροφική ζωή ήταν κοινό τους στοιχείο, επήλθε σύγχυση πότε ένας  βλάχος (=αυτός που έχει πρόβατα, ο κτηνοτρόφος, ο βοσκός) είναι  Σαρακατσιάνος και πότε Βλάχος (=Βλαχόφωνο ). Με τη διαφορά όμως ότι  οι Σαρακατσαναιοι ήταν καθαροί νομάδες και δεν είχαν πουθενά χωριό, ενώ οι  Βλάχοι ζούσαν  νομαδικά και ημινομαδικά, ήταν πριν αιώνες  εγκαταστημένοι σε χωριά και ασχολήθηκαν και με το εμπόριο, τις  τέχνες και τα γράμματα, ενώ οι Σαρακατσάνοι στα μέσα του προηγούμενου αιώνα  εγκατέλειψαν το νομαδισμό. Αλλά και στην ενδυμασία, στα ήθη και  έθιμα, στον τρόπο ζωής ξεχωρίζουν οι Σαρακατσαναίοι από τους  Βλάχους, που δεν έρχονταν σε επιμειξία μεταξύ τους αλλά ούτε και  επαγγελματικό αλισβερίσι είχαν..

Ο τρόπος ζωής τους ήταν οργανωμένος με ένα είδος ποιμενικής  συνεργασίας, το «Τσελιγκάτο». Είτε βρίσκονταν στα βουνά για  ξεκαλοκαιριό, είτε το χειμώνα στα χειμαδιά, αδέρφια, πρωτοξαδέρφια  και δεύτερα ξαδέρφια έσμιγαν τα κοπάδια τους σε ένα είδος  συνεταιρισμού, για την καλλίτερη παραγωγική συνεργασία και διάθεση των κτηνοτροφικών τους προϊόντων. Αρχηγός του «Τσελιγκάτου» ήταν ο  τσέλιγκας ( αρχιποιμένας ), πλούσιος κτηνοτρόφος, με πολλά πρόβατα,  που ξεχώριζε για τις ικανότητές του: έξυπνος, δυναμικός,  κοινωνικός, ευέλικτος,τολμηρός, έντιμος και δίκαιος... Αυτός κανόνιζε σχεδόν τα πάντα που είχαν σχέση με το τσελιγκάτο (  ενοικίαση βοσκοτόπων, πώληση γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων,  αρνιών, μαλλιών κ.τ.λ.). Είχε όμως και κοινωνικό ρόλο στη στάνη: συμβούλευε- μαζί με τους γεροντότερους- και έλυνε διαφορές. Όλοι οι  σμίχτες είχαν συμμετοχή στα κέρδη και τις ζημιές του κοπαδιού. Του  Αγίου Δημητρίου για το καλοκαίρι και του Αγίου Γεωργίου για το  χειμώνα έκαναν λογαριασμό και απολογισμό των εσόδων και εξόδων του  τσελιγκάτου και πάντα κρατούσαν παραστατικά ( τεφτέρια ). Οι  Τσοπαναραίοι ήταν αυτοί που είχαν λίγα ή καθόλου πρόβατα και δεν  είχαν δικό τους τσελιγκάτο. Με τα πρόβατα αλλά και τα άλλα ζώα τους  έδενε στενή σχέση. Τα φρόντιζαν και τα πρόσεχαν ιδιαίτερα, αφού  ήταν γι' αυτούς όλη τους η περιουσία.

Το σπίτι των Σαρακατσαναίων ( το κονάκι ), που το κατασκεύαζαν μόνοι τους, ήταν  ένα καλύβι με σάλωμα και ήταν δυο τύπων: α) το ορθό κονάκι (  κωνοειδής καλύβα ), που κατέληγε στην κορυφή του σε σταυρό και είχε  στο κέντρο την εστία ( φωτογώνι ) και γύρω-γύρω διασκευασμένους  χώρους όπου τοποθετούσαν ρούχα, είδη μαγειρικής κ.τ.λ., ενώ υπήρχε  σταθερή θέση για το εικόνισμα β) ο πλάγιος τύπος με δίρριχτη στέγη  που κατασκευαζόταν από κορμούς δέντρων, ξύλα ( πελεκούδια ) και  κλαδιά ελάτων ( μπάτσες ). Τα «κονάκια», ο οικισμός δηλ. το σύνολο  των νομαδικών οικογενειών αποτελούσε τη Στάνη. Στάνη και τσελιγκάτο  δεν ταυτίζονταν. Μπορεί μια στάνη να είχε δυο ή περισσότερα  τσελιγκάτα. Το αντίστροφο όχι.

 Η Σαρακατσάνικη οικογένεια ήταν πατριαρχική. Αυστηρή πειθαρχία και άγραφοι  απαρασάλευτοι νόμοι όριζαν τη συμπεριφορά του κάθε μέλους της.

 Αρχηγός της οικογένειας ήταν ο άνδρας, ο πατέρας. Στον πατέρα και  τη μάνα υπήρχε απόλυτος σεβασμός. Το κορίτσι το χαρακτήριζε η  ντροπαλοσύνη, η καλή ανατροφή και ο καλός ψυχικός κόσμος. Το αγόρι  έπρεπε να ήταν σεμνό, συγκρατημένο στις πράξεις, τα λόγια και τους  τρόπους του. Ο στυλοβάτης όμως της οικογένειας ήταν η γυναίκα, που  σήκωνε όλο το βάρος των ευθυνών. Αυτή είχε καθημερινά αναλάβει όλες  τις δουλειές του νοικοκυριού ( να φέρει ξύλα, ν' ανάψει φωτιά, να  φέρει νερό από τη βρύση με τη βαρέλα, να περιποιηθεί τα παιδιά, να  κάμει το νοικοκυριό του κονακιού κ.τ.λ. ), αλλά και τις εξωτερικές  δουλειές των προβάτων ( παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων,  κατασκευή, στρώσιμο, ξέστρωμα μαντριών κ.τ.λ. ).Η ρόκα, για το  γνέσιμο του μαλλιού, ήταν η αχώριστη συντροφιά της. Όπου κι αν  πήγαινε την είχε μαζί της. Το γνέσιμο του μαλλιού ήταν για τη Σαρακατσάνα  ευχαρίστηση και «σκόλη». Εκείνο όμως που την κρατούσε «σκλαβωμένη»  ήταν ο αργαλειός.  Η Σαρακατσάνα ήταν μια αφανής ηρωίδα της καθημερινής  ζωής. Έπρεπε να υπηρετεί την οικογένεια με θρησκευτική ευλάβεια και  προσήλωση. Ενέπνεε όμως σεβασμό και έχαιρε εκτίμηση, ιδιαίτερα όταν  γίνονταν μητέρα.

Η παιδεία των Σαρακατσάνων ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Οι σκληρές συνθήκες ζωής  και οι συνεχείς μετακινήσεις τους στις ορεινές περιοχές δεν  επέτρεπαν τη μόρφωση των παιδιών τους σε σχολεία. Κάποια  τσελιγκάτα, το καλοκαίρι, με δικά τους έξοδα μίσθωναν δάσκαλο,  συνήθως συνταξιούχο, για να δώσει κάποιες γνώσεις στα παιδιά. Τα  παιδιά παρακολουθούσαν τα μαθήματα σε μια ειδικά διαμορφωμένη  καλύβα, το «δασκαλοκάλυβο». Είχαν όμως μια βαθιά αίσθηση του  ελληνικού γλωσσικού οργάνου. Από τις αφηγήσεις τους διαπιστώνει  κανείς μια λιτότητα και παραστατικότητα στην έκφραση, ενώ στα  τραγούδια τους φαίνεται μια βαθιά αίσθηση του ρυθμού και του μέτρου.

Οι Σαρακατσιάνοι ήταν πιστοί χριστιανοί, χωρίς μεγάλη θεωρητική κατάρτιση.

 Τελούσαν όμως τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και ένιωθαν δέος για τα  μυστήρια, ειδικά του γάμου και της βάπτισης. Τις μεγάλες γιορτές  της Χριστιανοσύνης και τις ονομαστικές γιορτές τις γιόρταζαν με  μεγαλοπρέπεια, όπου κι αν βρίσκονταν. Γλεντούσαν συχνά με  χορό και  τραγούδια. Τα τραγούδια, προϊόν ιστορικής και συναισθηματικής  εσωτερίκευσης γεγονότων και καταστάσεων, κατατάσσονται σε ενότητες: στα κλέφτικα, στα ποιμενικά, της Χαράς  ( γάμου ) της αγάπης, του χωρισμού και της ξενητειάς. Οι  χοροί τους λεβέντικοι, έχουν την καταγωγή τους στον αρχαίο ελληνικό  ρυθμό. Το παίξιμο της φλογέρας - το κατεξοχήν μουσικό όργανο - για  το Σαρακατσάνο τσοπάνη ήταν μια ιεροτελεστία. Ιδιαίτερα γλεντούσαν, όταν  γίνονταν κάποιος γάμος στο τσελιγκάτο. Ο γάμος μαζί με τη γέννηση  των παιδιών αποτελούσε τους δυο κύριους πόλους της Σαρακατσάνικης κοινωνίας. Ο  γάμος ήταν ένα κοινωνικό φαινόμενο πολυδιάστατο, με ένα κύκλο  πράξεων, στάσεων, συμβόλων και συμπεριφορών. Χαρακτηριστικό του  ήταν η ενδογαμία. Κοινωνικός σκοπός του γάμου ήταν η αναπαραγωγή (  γέννηση και ανατροφή παιδιών ) και η κοινωνική κατανομή της  εργασίας. Αλλά, και το θάνατο περιβάλουν με ένα κύκλο εκδηλώσεων  και πράξεων που φανερώνει ότι ήταν προετοιμασμένοι για το  αναπόφευκτο αυτό γεγονός. Στις μετακινήσεις τους, στο ξεκαλοκαιριό  ή το χειμαδιό, είχαν πάντα μαζί τους τη νεκροαλλαξιά. Τα τσελιγκάτα  συνέβαλαν αποφασιστικά στους αγώνες της ανεξαρτησίας. Στην  επανάσταση του 1821 οι Σαρακατσιαναίοι ήταν τα στηρίγματα της κλεφτουριάς - όπως  και όλοι οι άνθρωποι του βουνού - και της εξασφάλιζαν τα  απαραίτητα. Κάθε οικογένεια είχε δώσει κι από έναν κλέφτη. Πολλοί  ήταν και οι επώνυμοι Σαρακατσάνοι αγωνιστές ( αρματολοί και κλέφτες ) της  προεπαναστατικής και της επαναστατικής περιόδου, όπως οι αρματολοί  του Καρπενησίου Συκάδες, ο Β. Δίπλας, ο Χασιώτης και ο Λεπενιώτης (  αδέλφια του Κατσαντώνη ), ο Φαρμάκης, ο Γ. Τσόγκας, ο Αραπογιάννης,  ο Λιάκος και κυρίως τα καμάρια των Σαρακατσαναίων, ο Κατσαντώνης και ο Καραϊσκάκης πολεμιστές  και καπετάνιοι των Αγράφων, Τζουμέρκων και Ρούμελης. Στον Μακεδονικό  Αγώνα βοήθησαν τα ελληνικά αντάρτικα σώματα ως οδηγοί,  αγγελιοφόροι, τροφοδότες και σύνδεσμοι. Περιέθαλψαν τραυματίες στις  στάνες τους, διέθεσαν τρόφιμα, ιματισμό, μετέφεραν όπλα και  συμμετείχαν οι ίδιοι στα αντάρτικα σώματα, όπως ο οπλαρχηγός Κ.

Εμφάνιση ΓΕΡ. ΒΕΛΟΥΧΙ.jpg

Γαρέφης κ. α. Ο Παύλος Μελάς συνεργάστηκε στενά με τους Σαρακατσάνους. Ανώνυμοι Σ. αγωνιστές επίσης αντιστάθηκαν σ' όλους τους κατακτητές...

Αυτό που άφησαν πίσω τους ως κληρονομιά οι Σαρακατσιαναίοι δεν είναι μαρμάρινα  αγάλματα, πίνακες ζωγραφικής, βιβλία προγονικά, αλλά μας  κληροδότησαν υπέροχα ξυλόγλυπτα και όμορφα υφαντά, αντικείμενα που  φιλοτέχνησαν για να κάνουν τη ζωή τους ευκολότερη. Η γυναίκα  έφτιαχνε μόνη της τις αντρικές και γυναικείες φορεσιές. Μετά τον  κούρο, το ξάσιμο του μαλλιού, το γνέσιμο, η ύφανση, το ράψιμο ήταν  δικιά της δουλειά. Οι Σαρακατσαναίοι δε φόρεσαν ποτέ άλλο ξενικό ύφασμα, παρά  μονάχα υφάσματα δικής τους κατασκευής. Η χαρακτηριστική σοβαρότητα  των σκούρων χρωμάτων στις φορεσιές, τα υπέροχα χρώματα και σχέδια  στις «παναούλες», τις μικρές ποδιές από χοντρό μάλλινο ύφασμα, ο  ολοκέντητος κόκκινος φλάμπουρας του γάμου με θέματα αυστηρής  συμμετρίας ανάμεσα και γύρω από τις τέσσερις γωνίες του σταυρού  είναι μερικά από τα στοιχεία της Σαρακ. τέχνης.

 Σήμερα η ποιοτική μεταβολή και ο κοινωνικός μετασχηματισμός των Σαρακατσαναίων  είναι πραγματικότητα. Η κάθοδός τους από τα βουνά στις πεδιάδες, η  εγκατάλειψη του πλάνητα βίου, η αγροτική διαβίωση ( ένα μικρό  ποσοστό ασχολείται με την κτηνοτροφία ) αλλά και η ενασχόληση με  ελεύθερα επαγγέλματα, η συμμετοχή τους στις μισθωτές υπηρεσίες,  ιδιωτικές και δημόσιες, η ανάδειξή τους στην επιστήμη, τις τέχνες,  τα γράμματα και την πολιτική διαμόρφωσαν μια Σαρακ. κοινωνία που  συνδυάζει την παράδοση με τον εκσυγχρονισμό. Ιδιαίτερα διέπρεψαν  στις επιστήμες, αλλά δεν υπάρχει τομέας στον επαγγελματικό χώρο,  στον οποίο να μην έχουν συμμετοχή οι Σαρακατσαναίοι Όμως οι αρχές τους και οι  αξίες της ζωής δεν άλλαξαν, με μεγαλύτερη την αξία της πατρίδας και της οικογένειας. Φιλήσυχοι και φιλόξενοι,  νομοταγείς και αξιόπιστοι,  αξιοπρεπείς και εχέμυθοι, εργατικοί και αυτάρκεις διακρίνονται για το μαχητικό  τους πνεύμα, το σφρίγος και την αγωνιστικότητά τους...

  Από το 1960 και μετά, που οι Σαρακατσάνοι διασκορπίστηκαν στις πόλεις και τα  χωριά, σαρανταπέντε πολιτιστικοί σύλλογοι και η Πανελλήνια  Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων ( ΠΟΣΣ ) προσπαθούν να κρατήσουν  και να συνεχίσουν τη Σ. παράδοση και να αντισταθούν στην  αφομοιωτική και ισοπεδωτική τάση της εποχής μας, με το να  συγκεντρώνουν και να καταγράφουν τα Σ. τραγούδια, να μαθαίνουν τους  χορούς στους νέους, διατηρώντας δικά τους χορευτικά συγκροτήματα. Με τα τμήματα γερόντων αναπαράγουν το πλούσιο και ανεξάντλητο  υλικό, αφού οι γέροντες είναι οι μοναδικοί αδιάψευστοι μάρτυρες της  Σαρακ. ιστορίας.  Μεγάλη είναι η προσφορά στη διάδοση του Σαρακατσάνικου  τραγουδιού, των Σαρακατσάνων τραγουδιστών, επαγγελματιών και μη, που έχουν  ηχογραφήσει σε δίσκους και κασέτες,CD,DVD τα τραγούδια τους.

Το Λαογραφικό  Μουσείο Σαρακατσάνων στις Σέρρες, όπου εκτίθεται αυθεντικό υλικό απ' όλες τις  περιοχές της Ελλάδας που έχει σχέση με τη ζωή και τη λαϊκή τέχνη  των Σαρακατσάνων, έτυχε Ευρωπαϊκής αναγνώρισης και βραβεύτηκε από την  Ευρωπαϊκή Επιτροπή Μουσείων. Υπάρχουν όμως μουσεία, μικρότερης ίσως  εμβέλειας, και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας με υλικό από τη λαϊκή  τέχνη και τη ζωή των Σαρακατσαναίων. Υπαίθριοι παραδοσιακοί οικισμοί ( Στάνες )  σε διάφορα μέρη της χώρας κατασκευάστηκαν από συλλόγους και  αναβιώνουν σκηνές από την καθημερινή ζωή των Σαρακατσαναίων. Έντυπο υλικό  κυκλοφορεί για ενημέρωση των απανταχού Σαρακατσαναίων, όπως η «  Ηχώ των Σαρακατσαναίων» που εκδίδεται από την ΠΟΣΣ, το ετήσιο περιοδικό  «Σαρακατσαναίοι» από την αδελφότητα Σαρακ. Ηπείρου, η εφημερίδα "Σαρακατσ. Χαιρετήματα" από των εν αθήναις Σαρακ. Ηπείρου, το περιοδικό «Τα Δέοντα των Σαρακατσαναίων» από το  Σύνδεσμο Σαρακ. Φθιώτιδας. <Τα Δρώμενα των Σαρακατσ.Φοιτητών> κ.ά. Σε συνέδρια πανελλήνια και ημερίδες  με εισηγητές διάφορους επιστήμονες συζητούνται ποικίλα θέματα  σχετικά με τους Σαρακατσαναίους.  Το Πανελλήνιο Αντάμωμα στο  Περτούλι Τρικάλων την τελευταία Κυριακή του Ιουνίου και άλλα  τοπικά, σε θέσεις που συνήθως ξεκαλοκαίριαζαν οι Σαρακατσαναίοι., που γίνονται  κάθε χρόνο καθώς επίσης, συνεστιάσεις, συνάξεις και χοροεσπερίδες  βοηθούν στη διατήρηση της παράδοσης αλλά και στη σύσφιξη των  σχέσεων μεταξύ των Σαρακατσαναίων. Τέτοια τοπικά ανταμώματα οργανώνονται στο  Βελούχι ( θέση Άγιοι Απόστολοι Μερκάδας ) την δεύτερη  Κυριακή του  Ιουλίου από το Σύνδεσμο Σαρακ. Φθιώτιδας, στην Πάρνηθα ( στη θέση Μόλα

 ) του Αγίου Πνεύματος από τους Συλλόγους Σαρακ. Αττικής, στο Γυφτόκαμπο  ( κεντρικό Ζαγόρι Ηπείρου ) την πρώτη Κυριακή του Αυγούστου από την  Αδελφότητα Σαρακ. Ηπείρου, στην Ελατειά Δράμας ( θέση Μπουζάλα ) στις  20 Ιουλίου από τους Συλλόγους Σαρακ.Αν. Μακεδονίας και Θράκης,στο όρος Βόρας(Καϊμακτσαλάν) στις 22 Αυγούστου από τους Συλλ. Σαρακ.κεντρικής Μακεδονίας,καθώς και Βοιωτίας,Αιτωλοκαρνανίας,Πρέβεζας,Θεσπρωτίας,β.Πελοποννήσου κ. α. Επίσης  στη Βουλγαρία στο όρος Καραντίλα ( Σλίβεν ) από την Ομοσπονδία Συλλ. Σαρακ., που έχουν μείνει  εκεί μετά το κλείσιμο των συνόρων, αλλά διατηρούν τη γλώσσα, τα ήθη  και τα έθιμα της Σαρακ. παράδοσης...

  Πολλοί είναι εκείνοι, Έλληνες και ξένοι, ερευνητές, λαογράφοι,  κοινωνιολόγοι, ιστορικοί,γλωσσολόγοι,ανθρωπολόγοι που ασχολήθηκαν και ασχολούνται με τη ζωή  και τον πολιτισμό των Σαρακαταναίων, όπως η λαογράφος Αγγελική Χατζημιχάλη  που μελέτησε τον ποιμενικό βίο των Σαρακατσαναίων,.Π.Αραβαντινός,Δ. Γεωργακάς, Ν. Βέης, Ν.Μάτσας,Ε.Φιλιππίδη, οι Ε.Μακρής,Ι.Μποτός,Ν.Κατσαρός,Θ.Γιαννακός.Γ.Αγραφιώτης,Δ.Γαρούφας,Ν.Ζυγογιάννης, Μ.Πολυμεροπούλου,Θ. Καλοδήμος,Γ.Τσουμάνης, κ.α. Ο ανθρωπολόγος διδάκτωρ Άρης Πουλιανός που έδωσε νέα διάσταση στο  θέμα της προέλευσης των Σαρακατσαναίων(οι Σαρακατσάνοι είναι ο αρχαιότερος λαός της Ευρώπης), οι καθηγητές κοινωνιολογίας Γ. Καββαδίας, Δ. Μαυρόγιαννης,και οι Garsten Hoeg,J.K.Campbell,Patrick leigh fermor, Glaube Fauriel. κ.α.

Εμφάνιση ΝΙΚΟΣ ΖΥΓΟΓΙΑΝΝΗΣ.jpg 

ΝΙΚΟΛΑΟΣ Γ. ΖΥΓΟΓΙΑΝΝΗΣ                                             

 Καθηγητής-  Πρ.πρόεδρος Πανελλ.Σ.Σ.Σαρακατσαναίων

Κατηγορία Το άρθρο σου

Το όνομά της ένας θρύλος. Το χάρισμα της φωνής της μια ατόφια πηγαία δύναμη. Κυρίες και κύριοι, η ιέρεια του δημοτικού τραγουδιού!

Η Φιλιώ Πυργάκη εδώ και δεκαετίες υπηρετεί τη δημοτική μουσική παράδοση και αποτελεί όχι μόνο σταθερή αξία, αλλά και μια συνταρακτική εμπειρία για όσους είχαν την ευκαιρία και τη χαρά να παίξουν και να συνεργαστούν μαζί της. Η ένταξή της στη δισκογραφική Κολούμπια τη δεκαετία του ’60 σφραγίζει την αρχή μιας σπουδαίας καριέρας στο δημοτικό τραγούδι, αμέτρητων συνεργασιών και ηχογραφήσεων με τους καλύτερους οργανοπαίχτες του είδους, πάνω από διακόσιους δίσκους και αμέτρητα χιλιόμετρα σε γάμους, πανηγύρια, χορούς και συναυλίες σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Συναντήσαμε τη Φιλιώ Πυργάκη στο κέντρο Αγρίμια όπου εμφανίζεται και λίγο προτού ανέβει στη σκηνή μας μίλησε για μια ζωή γεμάτη ταξίδια και αθάνατα κλαρίνα.

Από πού κατάγεστε και πώς αγαπήσατε τόσο πολύ το δημοτικό τραγούδι;

Γεννήθηκα στον Ασπρόκαμπο της ορεινής Κορινθίας. Ο πατέρας μου και η μητέρα μου ήξεραν πολλά δημοτικά τραγούδια, πολλά από αυτά που λέμε επιτραπέζια. Τραγούδια της τάβλας. Από αυτούς τα έμαθα, ερασιτέχνες ήταν, δεν το έκαναν επαγγελματικά, αλλά όπου υπήρχε γλέντι, γάμος και χαρά σε όλα τα γειτονικά χωριά φώναζαν τους γονείς μου να τραγουδήσουν. Και πάντα με έπαιρναν μαζί τους. Όλα τα τραγούδια της τάβλας που λέω τα έμαθα από τον πατέρα μου, τον Σπύρο Πυργάκη. Τα χρόνια τότε ήταν σκληρά, η οικογένειά μου φτωχή ασχολούνταν με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Μουσική δεν είχαμε στο σπίτι, αλλά ο πατέρας μου πάντα τραγουδούσε. Θυμάμαι όταν πήγαινα να φυλάξω τα πρόβατα, η μοναδική χαρά μου ήταν να λέω τα τραγούδια που μου μάθαινε τα βράδια ο πατέρας μου.

Μικρό κορίτσι δεν φοβόσασταν μόνη σας πάνω στο βουνό να φυλάτε τα πρόβατα;

Όχι, δεν φοβόμουν καθόλου, τραγούδαγα και χόρευα μόνη μου. Έβλεπα το βουνό και αυτό μου έδινε δύναμη να τραγουδήσω. Ετσι έμαθα τη φωνή μου. Δεν πήγα σε κάποιο ωδείο, ούτε είχα κάποιον δάσκαλο για να μου πει. Το τραγούδι έγινε από πολύ νωρίς μια καθημερινή ασχολία και κάπου βαθιά μέσα μου ήθελα τόσο πολύ να γίνει η ζωή μου. Ο πατέρας μου σιγά σιγά με έβαζε και τραγούδαγα μαζί του. Πήγαμε και στα πανηγύρια και έτσι άρχισα να αποκτώ την εμπειρία του κόσμου. Μου άρεσε πολύ που ο κόσμος διασκέδαζε με τα τραγούδια μου.

Σε τι ηλικία κάνατε την πρώτη σας επίσημη και μεγάλη εμφάνιση;

Προτού βγω με ορχήστρα είχα τραγουδήσει σε πολλά πανηγύρια. Σε κάποιο από αυτά με άκουσε ο Κοντογιώργος (σ.σ.: Κώστας), ένας σπουδαίος κλαρινίστας. Αυτός κάτι κατάλαβε ‒ 14 χρόνων ήμουν και με πήρε να παίξουμε σε ένα πανηγύρι στα Κιόνια Κορινθίας. Από τότε με πήρε και στην ορχήστρα του. Πηγαίναμε μαζί στα πανηγύρια του νομού και όπου αλλού μας ζητούσαν.

Ο Κώστας Κοντογιώργος σάς έφερε και στην Αθήνα για να ηχογραφήσετε μαζί τον πρώτο δίσκο που κυκλοφορήσατε

Ναι, αυτός με παρακίνησε και με έφερε 17 χρόνων στην Κολούμπια. Εκεί με ακούσανε και θυμάμαι του είπε ο Μηλιόπουλος (σ.σ.: Νίκανδρος) που ήταν διευθυντής: «Είναι πολύ καλή. Να της βρεις τραγούδια και να τη βάλεις γρήγορα να γράψει τον πρώτο της δίσκο». Το πρώτο δισκάκι που βγάλαμε το 1964 ήταν το «Πέντε παιδιά μαλώνανε». Κλαρίνο ο Κοντογιώργος, βιολί ο Κόρος (σ.σ.: Γιώργος), σε μικρό δισκάκι, από τη μια μεριά ήταν το ένα τραγούδι και από την άλλη το «Εμένα μου το’ παν’ τα πουλιά».

Τα χρόνια ήταν πολύ δύσκολα τότε, οι γονείς σας δεν έφεραν καμία αντίρρηση να ακολουθήσετε αυτό τον δρόμο;

Όχι, καμία. Με άφησαν ελεύθερη. Δεν έκαναν τίποτα για να με εμποδίσουν. Απεναντίας, μπορώ να σας πω ότι ήταν περήφανοι και χαρούμενοι για την εξέλιξή μου, αφού με έμαθε και με αγάπησε όλος ο κόσμος.

Από το ’64 μέχρι σήμερα η ζωή σας είναι ένας μεγάλος δρόμος. Ταξίδια, δίσκοι, γιορτές, πανηγύρια, γάμοι και εσείς πάντα πιστή στο δημοτικό τραγούδι.

Βέβαια. Από την αρχή σε αυτό αφοσιώθηκα. Μικρή, μου άρεσαν και άλλα τραγούδια, όχι μόνο τα δημοτικά. Αλλά ο Μηλιόπουλος της Κολούμπια δεν με άφησε να πω λαϊκά. «Να συνεχίσεις το δημοτικό» μου έλεγε πάντα. Χρωστάω πολλά και οφείλω μεγάλη ευγνωμοσύνη στον Κώστα Κοντογιώργο που με στήριξε και αυτός με πολύ ωραίες ηχογραφήσεις τότε. Και μέχρι σήμερα και όσο αντέχω αυτό θα κάνω. Και είμαι πολύ ευχαριστημένη, γιατί το λέει και μια παροιμία. Θα στην πω να τη μάθεις κι εσύ, Γιάννη μου: «έσπειρα και θερίζω». Και θερίζω ακόμη. Απέκτησα φίλους, πολύ καλούς, που με ακολουθούσαν όλα αυτά τα χρόνια και με ακολουθούν μέχρι τώρα.

Τι είναι αυτό που σας δίνει δύναμη να κρατήσετε ζωντανό το δημοτικό τραγούδι;

Η νεολαία και ο κόσμος που με λατρεύει. Αυτό μου δίνει κουράγιο και χαρά. Οσο αντέχω και βλέπω ότι ο κόσμος με αγαπά και με δέχεται, θα συνεχίσω να τραγουδάω με όση δύναμη μου απομένει. Και αν κάτι πρέπει να μάθετε πιο καλά εσείς οι νέοι, αυτό είναι το ότι δεν πρέπει να χαθεί το δημοτικό τραγούδι. Αυτό το τραγούδι είναι η ζωή μας. Η αρχή και το τέλος της ζωής μας.

Το έχουμε «νερώσει» όμως λίγο τα τελευταία χρόνια, το έχουμε αλλάξει το αυθεντικό δημοτικό τραγούδι

Το ξέρω. Είμαστε λίγοι αυτοί που πατάμε στο αυθεντικό δημοτικό. Μετρημένοι. Γι’ αυτό άλλαξε με τα χρόνια. Το έχουν αλλοιώσει τώρα, δεν είναι το δημοτικό το γνήσιο που ήταν μια φορά. Κοιτάνε να το κάνουν πιο μοντέρνο. Εμένα δεν μου αρέσει το μοντέρνο. Εγώ είμαι βλάχα και βέρα βλάχα. Είναι τιμή μου μεγάλη αυτό που λέω. Οι καινούργιοι έχουν καλές φωνές, αλλά δεν το ’χουνε. Καθεμία κοπελίτσα που βγαίνει, τη δουλειά της θέλει να κάνει, να φάει ψωμάκι θέλει. Αλλά θα πρέπει να μάθει δυο πράγματα, την ιστορία των τραγουδιών αυτών. Γι’ αυτό λέω ότι είναι λίγες αυτές που βαστάνε. Θα ’ναι κρίμα απ’ τον Θεό να πάει χαμένο το δημοτικό τραγούδι. Αλλά οι ρίζες του είναι εκεί που πάντα ήταν. Αυτές δεν άλλαξαν. Ούτε μπορούν να αλλάξουν, γιατί είναι πολύ βαθιές.

Εσείς τραγουδήσατε με τα καλύτερα κλαρίνα της γενιάς σας και παίξατε με σπουδαίους μουσικούς

Με όλους έχω παίξει και όλους τους θυμάμαι όμορφα. Πρόλαβα και τραγούδησα με τον γέρο τον Σαλέα που μου έλεγε «έλα, νιανιαράκι μου, έλα να τραγουδήσεις να χαρούμε». Με όλους τραγούδησα. Δούλεψα πολλά χρόνια με τον Γιάννη τον Μπρουκλόγιαννη από την Τρίπολη. Με τον Βασίλη τον Σούκα έχω παίξει, με τον Γιάννη τον Βασιλόπουλο και όλους τους Βασιλοπουλαίους, τον Κώστα τον Γιαούζο, τον Κοκοντίνη, τον Γιώργο τον Μάγκα, παλιά κλαρίνα και αυθεντικά. Και εγώ βοήθησα πολλές νέες τραγουδίστριες. Δεν θα σου πω ονόματα, δεν θέλω. Θα σου πω ένα αφού, προς τιμήν της, το έχει πει η ίδια. Η Ελένη Βιτάλη το έχει δηλώσει ότι η Πυργάκη τη βοήθησε να βγει στη σκηνή.

Σε όλο αυτό το μεγάλο ταξίδι της καλλιτεχνικής σας ζωής, ειδικά στα πανηγύρια, θα πρέπει να ζήσατε όμορφες αλλά και πολλές άσχημες στιγμές

Κοίτα, αγόρι μου, έχω ζήσει άσχημες στιγμές. Πολλές. Αλλά δεν το έβαλα κάτω. Ποτέ. Και ο κόσμος όταν πίνει κάνει τρέλες. Και φέρεται άσχημα και τσακώνεται και χαλάει το κέφι. Αλλά εμένα δεν με πτόησαν ποτέ τα άσχημα περιστατικά. Εγώ είχα πάντα τον κόσμο μαζί μου, με αγαπούσε και με σεβόταν. Δεν με ένοιαζαν οι φασαρίες. Από τα πρώτα χρόνια το ήξερα ότι θα ήταν δύσκολος ο δρόμος αυτός για μια γυναίκα, αλλά κάθε φορά που ανέβαινα να τραγουδήσω, κάθε φορά που ένιωθα στο μυαλό μου τη δύναμη της φωνής μου, τα ξεχνούσα όλα. Θα σου πω, όμως, ότι αν κάτι με επηρέασε και με πείραξε ήταν που κάποια στιγμή κάποιοι πάλεψαν να με ρίξουν κάτω. Πάλεψαν πολύ, αλλά δεν τα καταφέρανε.

Ποιοι θέλησαν να σας ρίξουν;

Κάποιοι συνάδελφοι. Ας μην τους αναφέρουμε. Μιλάμε για πόλεμο. Ομως, εμένα δεν μπόρεσαν να με φάνε, γιατί είχα αυτό εδώ: το λαρύγγι μου. Τη φωνή μου. Αυτό το χάρισμα που μου έδωσε ο Θεός μου χάρισε χαρά, λεφτά και δόξα μεγάλη. Εχω κάνει πολλά, έχω κάνει όλα όσα θέλει ένας τραγουδιστής. Δεν έχω μετανιώσει για τίποτε, τη δουλειά μου την αγαπώ πάρα πολύ. Και άλλη μια ζωή αν είχα, πάλι τραγουδίστρια θα ήμουν και πάλι δημοτικά θα έλεγα. Τώρα που μεγάλωσα, αν κάτι δεν μπόρεσα να κάνω, είναι ένας τελευταίος δίσκος, αδιαθέτησα όμως και δεν τα κατάφερα. Αλλά δεν βαριέσαι...

Μέσα στο παιχνίδι είναι αυτά, αλλά κανένας δεν κατάφερε να σας εμποδίσει. Γυρίσατε όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά πήγατε και πολλές φορές στο εξωτερικό για να τραγουδήσετε

Στα μέρη της Λιβαδειάς και της Λαμίας με ζητάνε συνέχεια. Εχω γυρίσει όλη την Ελλάδα. Πήγα στο εξωτερικό. Στην Αμερική έχω πάει πάνω από δέκα φορές, στον Καναδά, στη Γερμανία, στη Σκανδιναβία. Εχω δει πολύ ωραία μέρη εκεί πάνω. Στην Αυστραλία έχω πάει τέσσερις φορές. Μου ζητήσανε πολλές φορές να καθίσω να κάνω καριέρα εκεί, αλλά εγώ δεν ήθελα να ξενιτευτώ.

Απ’ όλα τα μέρη που έχετε δει ποιο σας άρεσε πιο πολύ;

Το Λας Βέγκας, η πόλη με τα φώτα. Πολύ μου άρεσε. Εκεί τραγούδησα και σε κέντρα και σε γάμους. Μου λέγανε αλλά δεν ήθελα να μείνω. Πήγα πολλές φορές, έμεινα λίγο καιρό αλλά δεν κάθισα. Το Λας Βέγκας γι’ αυτό είναι, να πας να τους τα πάρεις και να φύγεις (γέλια).

Τι τραγούδια θα γράφατε σήμερα;

Τσάμικα πάλι. Αμα βρω κάτι που θα μου ταιριάζει μπορεί και να το κάνω. Αυτή είναι η ζωή μου. Η ζωή μου όλη είναι το δημοτικό τραγούδι. Οσο αντέχω και βλέπω ότι ο κόσμος με θέλει και με ζητάει, θα συνεχίσω να τραγουδάω. Το παράπονό μου είναι ότι θέλω να μείνει το δημοτικό εκεί που ήταν κάποτε, στις καρδιές των ανθρώπων. Γι’ αυτό σου είπα, αγόρι μου, χαίρομαι όταν βλέπω τους νέους που έρχονται να με ακούσουν και μου ζητάνε τα παλιά τραγούδια και όχι τα μοντέρνα. Αυτό είναι που μου δίνει δύναμη να ζω.

Αν η ζωή ήταν ένα μόνο τραγούδι, ποιο θα ήταν αυτό;

«Της μάνας το όνομα μένει». Αυτό θα ήτανε.documentonews.gr

Κατηγορία Media

«37o  Πανελλήνιο Αντάμωμα Σαρακατσαναίων Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή 23,24,25 Ιουνίου 2017»

 Αφιερωμένο «Στην Γενιά Των Νέων Που Υποχρεώθηκαν Να Μεταναστεύσουν», πραγματοποιείται  το 37ο Πανελλήνιο Αντάμωμα Σαρακατσαναίων, στα ειδυλλιακά Περτουλιώτικα λιβάδια (Νομός Τρικάλων), σε υψόμετρο 1150 μέτρων. Σε ένα μοναδικής φυσικής ομορφιάς  περιβάλλον, οι Σαρακατσαναίοι  το γένος Έλληνες,  αποδεικνύουν πόσο στενή υπήρξε η σχέση τους με τα υψίπεδα της ελληνικής φύσης όπου διατηρήθηκε προφυλαγμένη η φλόγα της ελευθερίας και ο πόθος της αναγέννησης της ελληνικής φυλής.

     Το φετινό Αντάμωμα απαντά με αισιοδοξία και χαρά στο ζοφερό παρόν και ξορκίζει για άλλη μία φορά, τις Κασσάνδρες μιας  συνέχειας χωρίς διέξοδο, καλώντας τους Έλληνες να ξαναβρούν το δυναμισμό τους και την πίστη τους, αντλώντας δυνάμεις από τους αστείρευτους  θησαυρούς της παράδοσης.

Κατά την διάρκεια των τριήμερων εκδηλώσεων θα  πραγματοποιηθούν, την Παρασκευή το βράδυ, το 6ο Πανελλήνιο φεστιβάλ Σαρακατσάνικης Νεολαίας – Σαρακατσάνικου Τραγουδιού , για να θυμούνται οι γεροντότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι!...

Το Σάββατο το πρωί θα πραγματοποιηθεί τουρνουά ποδοσφαίρου μεταξύ των ομάδων τον Συλλόγων Σαρακατσαναίων Ελλάδας, Βουλγαρίας και Σκοπίων με   το  εναρκτήριο λάκτισμα να δίνεται από τον αρχηγό  της  Εθνικής    Ελλάδος  που κατέκτησε το «EURO 2004»  κ. Θεόδωρο Ζαγοράκη. 

Το Σάββατο το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί:  «Το Βιωματικό Καρακόλι-Καραβάνι της Σαρακατσάνικης Ζωής» (με την συμμετοχή των ενδιαφερομένων που θέλουν να ζήσουν μοναδικές στιγμές),  το οποίο θα έχει αφετηρία το παρεκκλήσι  της Αγίας Κυριακής Περτουλίου, και  τόπο προορισμού τον χώρο του Ανταμώματος στα Περτουλιώτικα Λειβάδια όπου θα κονέψουν οι συμμετέχοντες  και θα στηθούν οι τσατούρες.  

Την Κυριακή το πρωί , ημέρα αποκορύφωσης των εκδηλώσεων, μετά τον καθιερωμένο Αγιασμό, τους χαιρετισμούς και τις βραβεύσεις, θα παρουσιαστεί  δρώμενο με θέμα την «Ανακήρυξη Σαρακατσάνου Κλεφταρµατωλού Καπετάνιου» καθώς και  παιγνίδια και  χοροί από τους συλλόγους Σαρακατσαναίων Ελλάδας, Σκοπίων και Βουλγαρίας . 

 

Κατηγορία Aθήνα
Πέμπτη, 01 Ιουνίου 2017 19:31

Ιούνης και παράδοση

Καλό μήνα...Καλό καλοκαίρι..

Ο Ιούνιος είναι ο μήνας του θερισμού και πολλών άλλων γεωργικών εργασιών.

 Έχει πολλές ονομασίες, από τις οποίες η πιο διαδεδομένη είναι «θεριστής» που προέρχεται από τον θερισμό των σιτηρών.

Επίσης Πρωτόλης ή Πρωτογιούλης, δηλ. πρώτος μήνας και αρχή του καλοκαιριού, Αλυθτσατσής (Κάλυμνος), Ρινιαστής (Πάρος), Ορνιαστής (Άνδρος), Λιοτρόπης, Κερασάρης (Γρεβενά) & Κερασινός (Πόντος), γιατί τότε ωριμάζουν τα κεράσια.

Παροιμίες

Από την αρχή του θεριστή, του δρεπανιού μας η γιορτή.

Από το θέρος ως τις ελιές, δεν απολείπουν οι δουλειές.

Γενάρη πίνουν το κρασί, το Θεριστή το ξίδι. [δηλ. Το κρασί που μπαίνει στα βαρέλια τον Οκτώβρη , ωριμάζει το Γενάρη αλλά τον Ιούνιο έχει γίνει πια ξίδι]

Θέρος, τρύγος, πόλεμος ....και στο αλώνισμα χαρές!

Θέρος, τρύγος, πόλεμος, στασιό δεν έχουν. [δηλ. Ο θερισμός, ο τρύγος και ο πόλεμος δεν επιτρέπουν ξεκούραση, μέχρι να τελειώσουν]

Θέρος, τρύγος, πόλεμος, αποσταμό δεν έχουν.

Μάρτης έβρεχε, θεριστής εχαίρονταν.

Μάρτης έβρεχε, θεριστής τραγούδαγε.

Μη σε γελάσει ο βάτραχος και το χελιδονάκι, αν δε λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είν' καλοκαιράκι.

Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη (Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα.

Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή.

Τον Ιούνιο αφήνουν το δρεπάνι και σπέρνουν το ρεπάνι.

Κατηγορία Περιβάλλον
Σελίδα 1 από 2

Επικοινωνήστε μαζί μας στο vimapoliti@gmail.com ή απευθείας στην φόρμα επικοινωνίας

Please, enter your name
Please, enter your e-mail address Mail address is not not valid
Please, enter your message