Γράφει η Χριστίνα Τσαρούχα

 Ήταν Οκτώβρης του 1989, όταν χτύπησε το τηλέφωνο. Εδώ Δ/νση Β/θμιας Εκ/σης Ευρυτανίας. <Κυρία Τσαρούχα θέλετε να δουλέψετε στο Γυμνάσιο- Λύκειο Γρανίτσας; Πρέπει να μου απαντήσετε σύντομα και να παρουσιαστείτε εντός λίγων ημερών> Η καρδιά μου βάρυνε, έπρεπε να απαντήσω. Πήρα τη μεγάλη απόφαση να πω το< Ναι> του Οδυσσέα να επιστρέψει στην Ιθάκη του, και να παρουσιαστώ στη Δ/νση. Με σκέψεις θολές και καρδιά βαριά, ξεκίνησα ,έχοντας ως πλοηγό τη θέλησή μου και την επιμονή μου ότι θα τα καταφέρω.

Πρώτο βράδυ στο Καρπενήσι. Εντυπώσεις πολύ θετικές. Η καρδιά μου επιστρέφει στη θέση της. Το πρωί της άλλης μέρας παρουσιάζομαι στη Δ/νση. Παίρνω το χαρτί <της ανάληψης υπηρεσίας> μαζί με κάποιες πληροφορίες για τη Γρανίτσα. <Στις 1.00 μ.μ αναχωρεί το λεωφορείο για Γρανίτσα με πολλές ενδιάμεσες στάσεις σε χωριά και σε 4 ώρες φτάνετε στο χωριό. Εκεί θα σας περιμένουν οι συνάδελφοι σας>. Παράξενο να με περιμένουν αναρωτιέμαι με τον εαυτό μου, δεν μου έχει ξανασυμβεί.

Η υποδοχή στην πλατεία του χωριού ήταν εγκάρδια. Ευχάριστα συναισθήματα. Η πρώτη εικόνα και οι πρώτες σκέψεις μου είναι ότι βρίσκομαι σε ένα όμορφο και γραφικό χωριό, με γραφικούς και φιλόξενους ανθρώπους.

Το Γυμνάσιο με τις λυκειακές τάξεις ,είναι χτισμένο στην άκρη του χωριού, φαντάζει υπέροχο και φιλοξενεί αν θυμάμαι καλά 80-100 μαθητές. Τι ευχάριστη αίσθηση να μπαίνεις σε ένα τέτοιο σχολείο που οι μαθητές σου σε υποδέχονται εγκάρδια; Και περιμένουν από σένα να τους δώσεις πολλά; Ελάχιστα χρόνια ,4-5 με χώριζαν από τους μαθητές της Γ΄ Λυκείου. Ένιωθα ότι ήμουν δίπλα τους, αφουγκραζόμουν τις ανησυχίες και τους προβληματισμούς τους. Ήμουν ένα με αυτούς. Έδωσα πολλά, πήρα περισσότερα, έδωσα γνώσεις ,πήρα αγάπη. Αυτό που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν η όρεξη και το μεράκι να μάθουν και να πάρουν από εμάς όσο περισσότερα πράγματα μπορούσαν. Ήμασταν η μοναδική πηγή γνώσης και πληροφόρησης.

Όλοι οι καθηγητές, ακόμα και ο Δ/ντής, ήμασταν νέοι και γεμάτοι με όρεξη και διάθεση να δώσουμε. Η επικοινωνία και η επαφή μας με τους μαθητές συνεχιζόταν και πέρα από τις ώρες διδασκαλίας στο σχολείο. Δεν ήταν λίγες οι φορές που αρκετοί μαθητές μας άνοιγαν την καρδιά τους , μας έλεγαν τους προβληματισμούς τους και τις ανησυχίες τους. Ζούσαν με την ελπίδα για μια καλύτερη ζωή . Ήθελαν να φύγουν από το χωριό τους, γιατί δεν τους πρόσφερε όσα προσδοκούσαν για την ηλικία τους. Αρκετοί τα κατάφεραν και έπιασαν το όνειρό τους από ότι μαθαίνω. Χαίρομαι πολύ.

Οι Γρανιτσιώτες και όλοι οι κάτοικοι της Ευρυτανίας ήταν απλοί, φιλόξενοι, γραφικοί. Το χαμόγελο και το αστείο ήταν για αυτούς η ζωή. Πιστοί στις παραδόσεις τους, ενωμένοι και αγαπημένοι. Όλοι ήθελαν το καλύτερο για το χωριό τους και για τα παιδιά τους.

Η Γρανίτσα ήταν ένα χωριό που είχε αρκετές υπηρεσίες: ΕΛΤΑ, ΔΕΗ, αγροτικό ιατρείο αστυνομικό τμήμα, δασαρχείο. Συγχωρέστε με αν ξέχασα κάτι. Έχουν περάσει εξάλλου αρκετά χρόνια από τότε που έφυγα.

Πολύ ζεστά και φιλόξενα ήταν τα ταβερνάκια με τα παραδοσιακά εδέσματα και το υπέροχο κρασί τους. Τα αφεντικά τους ευγενέστατα, καλοσυνάτα και χαμογελαστά. Πόσα χειμωνιάτικα βράδια περνούσαμε στο ταβερνάκι< ΑΓΝΑΝΤΕΥΕ> του Παπαντωνίου με την κυρία Γεωργία ,να μας φροντίζει σαν να είμαστε παιδιά της; Πόσα κυριακάτικα πρωινά πίναμε καφέ , αναπνέοντας καθαρό αέρα και βλέποντας απέναντι το βουνό, στην καφετέρια <ΠΑΝΟΡΑΜΑ> με τον κύριο Κώστα και τη γυναίκα του( μαθήτριά μου), να μας υποδέχονται με χαμόγελο; Αυτά ήταν κάποια από τα στέκια της νεολαίας.

Όμως υπήρχαν και τα γραφικά καφενεδάκια ( Μουριά…… δε θυμάμαι τα άλλα) που ήταν πόλος έλξης για τους μεγαλύτερους στην ηλικία, που φιλοσοφώντας και συζητώντας για τη ζωή και την πολιτική, έπιναν τα τσιπουράκια τους και βίωναν την καθημερινότητα με τον δικό τους τρόπο.

Επειδή έζησα για κάποια χρόνια στη Γερμανία και ταξίδεψα σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, η Ευρυτανία είναι ένας νομός που μου θυμίζει πάρα πολύ την Ελβετία και την Αυστρία. Είναι ένας νομός που θα μπορούσε άνετα να γίνει πόλος έλξης για πολλούς τουρίστες και το χειμώνα , με τα χιονισμένα χωριά της φυτεμένα μέσα στα έλατα, και το Καλοκαίρι με τα γάργαρα νερά , τη γραφική ομορφιά και το καθαρό αεράκι. Είναι ένας νομός που προσφέρει πολλά , αρκεί κάποιοι να ενδιαφερθούν πραγματικά. Είμαι σίγουρη ότι θα τους αποζημιώσει………

Γράφει ο Σπύρος Παπασπύρος

Με εκδηλώσεις των συνδικάτων, που πέρα από την μαζικότητα, έλειπε η ένταση ακόμη και στα πιο πολυπληθή μπλόκ. Ωστόσο το οκτάωρο ή η κοινωνική ασφάλιση, τα στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα και η δυναμική των εργαζομένων δυστυχώς είναι ζητούμενα. Παράλληλα οι ερμηνείες και οι μεταφράσεις από τα γαλλικά στην λέξη «σαφής» του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καλά κρατεί. Πάντως η τυπική έξοδος από το μνημόνιο είναι «διαυγής» αλλά οι υψηλές και δυσβάστακτες υποχρεώσεις στους δανειστές παραμένουν όπως και η κρίση. Με δεδομένο ότι η κατάσταση της χώρας είναι φτωχή και πολλές κρίσιμες περιοχές ζωής παραμελημένες στην μετάφραση σημαίνει και «βρώμικη» έξοδο. Τώρα η ερμηνείες για την άποψη του Γραμματέα του Ο.Ο.Σ.Α για «μεταρρυθμίσεις των μεταρρυθμίσεων» μένουν για το μέλλον. Τα προεκλογικά σενάρια επανεκδίδονται αλλά οι εκλογές αποφασίζονται από τον πρωθυπουργό και επιβάλλονται από εθνικές, πολιτικές, κοινωνικές συνθήκες και ανάγκες. Και ναι μεν οι ανάγκες μπορεί να «υπάρχουν» όσο όμως η κυβέρνηση έχει την πρωτοβουλία και θέτει την ατζέντα -αν δεν ελέγχει τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις- διατηρεί την δυνατότητα αιφνιδιασμού και όπως διαμορφώθηκαν τα πράγματα ακόμη και στο τέλος να γίνουν τελικά «αιφνιδιασμός» μπορεί να αποδειχτεί αφού η αντιπολιτευτική τακτική είναι συγκυριακή, ακολουθεί ότι προκρίνει η κυβέρνηση και σε πολλές περιπτώσεις «παγιδεύεται» στους τακτικισμους και τους επικοινωνιακούς αντιπερισπασμούς. 

Αυτά όλα είναι ευδιάκριτα ή γίνονται μόνο και μόνο άν τρέξει κάποιος/α δύο μέρες πριν την Πρωτομαγιά και τρεις μετά. Εκείνο όμως που καθιστά αμφίβολη την επιβεβαίωση των δημοσκοπήσεων είναι η συσπείρωση της ΝΔ που ακούμπησε οροφή και του ΣΥΡΙΖΑ που είναι στο πάτωμα και λογικά θα βελτιωθεί. Το πόσο κρίνει την διαφορά και ίσως και το αποτέλεσμα. Άλλωστε η ύπαρξη ή «κατασκευή» εχθρών είναι χώρος με πληθώρα επιλογών για την κυβέρνηση και με στενότητα για την αντιπολίτευση-αφού ο χρόνος της κυβερνησης είναι σχετικά μικρός για αντίστοιχη συσσώρευση-κάτι που καθορίζει την συσπείρωση ειδικά αν στην πορεία προς τις εκλογές οταν και αν οι «εχθροί αυτοί γίνουν και εχθροί του λαού». Τα περί λαϊκισμού καλά είναι αλλά αμφίβολο πως μεταφράζονται και κατανοούνται από τους «ταλαιπωρημένους» της οκταετούς περιπέτειας, οι οποίοι δεν και λίγοι.

Το ζήτημα όμως για την χώρα και την Ευρώπη έγκειται στην εξάντληση των μεταπολιτευτικών σημαιών: δημοκρατία, δικαιοσύνη κά, όπως και για την Ευρώπη τα οραματικά για τα μεγάλα ενιαία και βαθειά. Αναζητείται νέα έμπνευση και ιδέες και εδώ κάθε άλλο παρά καθαρή έξοδο δεν έχουμε. Άλλο η εικόνα και άλλο η πραγματικότητα και το κύρος. Και εδώ πρωτίστως αναδεικνύεται το «γενικευμένο» έλλειμμα σοβαρότητας. Αυτό είναι το πιο μείζον και παρακμιακό και όχι μόνο στο πολιτικό αλλά και στο κοινωνικό επίπεδο.

Σάββατο, 28 Απριλίου 2018 12:40

Στο δρόμο των γραμμάτων..

Γράφει ο Αλέξανδρος Χουλιαράς

Τεθλιμμένη η οδός και πλατεία η πύλη της αγροτικής ζωής των βουνών, ευρύχωρος η οδός και στενή η πύλη των γραμμάτων. Μόχθος και πόνος να εκβραχίζεις τα κράκουρα, χαρά και απόλαυση να αποκρυπτογραφείς τα μυστικά της θεωρίας των Συνόλων, υπό την καθοδήγηση του φωτισμένου θεολόγου Λαϊνά.

Κάθε Κυριακή απόγευμα, τούτη τη φωτεινή οδό για το πνευματικό επίκεντρο της περιοχής, πορευόμασταν, υπερφορτωμένοι με τον τρουβά των βδομαδιάτικων εφοδίων και υπερφορτισμένοι με αρκετά κιλοκουλόμπ αισθησιακού φορτίου. Περιφρουρώντας σθεναρώς το φόρτο του τρουβά και περιφρονώντας και σπαταλώντας ασυστόλως τα κουλόμπ του ενεργειακού μας φορτίου, φτάναμε στο μαθητικό δωμάτιο με τον τρουβά πεπληρωμένον και αισθησιακά πλησίστιοι. Με ποτάμιες παροχές φαίνονταν οι κρουνοί πληρώσεως των απωλειών!

Το Σάββατο ήταν το «νόστιμον ήμαρ». Με άδειο τον τρουβά και πλήρη την ακένωτον δεξαμενήν της ψυχής, πετώντας ανεβαίναμε την τραχιά ανηφόρα του Μέγα Λόγγου. Πολλές φορές το ωριαίο –και ωραίο- δρομολόγιο, υπό την επήρειαν γαστρίων και υπογαστρίων προκλήσεων εμακρύνετο κατά μίαν και περισσότερες ώρες.

Οι εκλεκτότερες γαστριμαργικές προκλήσεις ήταν τα, εν αφθονία, κεράσια του Ιούνη και τα αυστηρώς περιφρουρούμενα σταφύλια του Σεπτέμβρη. 

Οι υπογάστριες προκλήσεις, που ηδόνιζαν και δονούσαν όλη την… κοιλιακή μας ενδοχώρα ήταν κι αυτές πολλές και σκληρές. 

Μια φορά παραζαλισμένος από την μηραία και μοιραία ακτινοβολία μιας χυμώδους μουσίτσας του ημιγυμνασίου, ζουναγκιάστηκα στα αριστερά βραχώδη του Κρικελλοπόταμου και διπλασίασα τη διαδρομή προς Κρίκελλο. Άλλη φορά σε μια κοπέλα «Εκόπη τ' ασημόκουμπο κι εφάνη το βυζί της / κι είδα τον ήλιο πόλαμψε κι έφεξε το φεγγάρι», που λέει το κλέφτικο τραγούδι, και επλανεύθην και επλανήθην στους εκ δεξιών φάραγγες του Κρικελλοπόταμου και τριπλασίασα το δρόμο προς το χωριό, προσκυνώντας την αγρόνομη αυλή της.

Γοργόφτερη ήταν η πορεία μας με πολλές ηδονικές στάσεις στους λειμώνες τ΄ ουρανού και μία στη γέφυρα του Κρικελλοπόταμου. Ο πρώιμος βιομηχανικός πολιτισμός τιθάσευσε τις δικές μας ορμές με το σχολείο και αντιπάλεψε την ορμή του πόταμου με τη γέφυρα. Ο Κρικελοπόταμος είναι το ποτάμι με τη μεγαλύτερη κλίση σ΄ όλη την Ευρυτανία και η ροή του είναι τυρβώδης και χειμαρρώδης. Γι΄ αυτό και είναι πρωταθλητής στην ποτάμια ροή του, όπως και μεις ήμασταν πρωταγωνιστές στις χειμαρρώδεις εκροές μας. 

Προσωπικά υπήρξα πρωταθλητής στο άλμα εις… βάθος. Πηδούσα στο ξηριά από το υψηλότερο βάθρο της γέφυρας, πράγμα που ακόμα υπενθυμίζει και πιστοποιεί η χρόνια δισκοπάθειά μου. Το ρεκόρ μου κατέρριψε ο σχιζοφρενής Φουντοζάχος, που πήδηξε από τα παραπέτια της Γέφυρας. Ο Κρικελλοπόταμος πήρε το αίμα του πίσω, πριν κάποια χρόνια, όταν παρέσυρε στην κοσμογονική του ροή και την ίδια τη παλιά τσιμεντένια του Γέφυρα. 

Εν κατακλείδι βγαίνοντας στον πηγαιμό αξιώσαμε το δρόμο και όχι το ατέρμονο τέρμα, και μετά τέρμινον ελαμπρύνθημεν υπέρτατης σοφίας όταν αποκρυπτογραφήσαμε ότι κι ο δρόμος είναι λάθος!

Δευτέρα, 23 Απριλίου 2018 11:57

Τα πρόχειρα και θολά!

 

Γράφει ο Σπύρος Παπασπύρος

Αν γυρίσουμε πίσω και προσπαθήσουμε να δούμε τα τελευταία χρόνια μέσα από τον φακό των πολιτικών αντιπαραθέσεων εύκολα καταλήγουμε ότι το έλλειμμα επεξεργασιών, θέσεων και κριτικής με βάθος, τεκμηρίωσης και αντοχής στο χρόνο, είναι το σταθερό χαρακτηριστικό. 

Επί της διαδικασίας σκιαμαχούν οι δύο κύριοι πόλοι και κυρίως η ΝΔ: σκοπιανό, συνταγματική αναθεώρηση, μνημόνια, ραδιοτηλεοπτικές άδειες, διαφάνεια, έλεγχος σκανδάλων κοκ. Τι κι αν έχουμε 45% ανεργία στους νέους κάτω από 25 ετών, με 17,5% στην ευρωζώνη; φαίνεται ότι εξακολουθεί να αρκεί η απλή περιγραφή και διαπίστωση των πραγμάτων! Από την άλλη την ώρα που δοκιμάζουν όλες οι πλευρές νέα όπλα στην Συρία (μηδέ των χημικών εξαιρουμένων) εδώ άλλοι βγάζουν φλας αριστερά και πάνε δεξιά και άλλοι αντιπολεμικές κραυγές και είναι υπέρ των επεμβάσεων. Και ενώ στην Δαμασκό συμβαίνουν αυτά, επί της πολεμικής τεχνολογικής καινοτομίας, στην Ευρώπη αναζητούν νέα εκκίνηση. 

Η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας με βάση το τρίπτυχο: Έρευνα, Επιστήμη, Καινοτομία, είναι ευκαιρία σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η υποστήριξη της τεχνολογικής καινοτομίας και η προσέλκυση επενδυτών “βαρέως τύπου” είναι στο επίκεντρο σχεδίων στην Ευρώπη και για την υλοποίηση αυτών θεσμοθετούνται οι ανάλογες δομές: το mega-ταμείο κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου στην ΕΕ αποσκοπεί ακριβώς σε αυτό. Είναι αναγκαία αλλαγή σε σύγκριση με τα τεράστια κεφάλαια που διατίθενται στις ΗΠΑ και την Κίνα για να “σπρώξει” σε ταχεία ανάπτυξη και να δημιουργήσει ελπίδες. 

Ανατρέχοντας σε όλα αυτά και συγκρίνοντας με τα δικά μας διαπιστώνουμε ότι ενώ ξεκινούν όλοι από τα ανάλογα περιεχόμενα, τουλάχιστον στους τίτλους, γρήγορα στήνουν τα θέματα επιδερμικά, και πάλι, εξαντλούμενοι επί των χειρισμών και όχι επί των σημαντικών. Πρόχειρα και θολά με κενό που ηχηρά, πλέον, χτυπά ως καμπάνες. 

Έτσι από την δημιουργική λογιστική η χώρα βρέθηκε στην δημιουργική ασάφεια. Επιμένει όμως το σύστημα στα γενικόλογα, τα προσχηματικά και την μετατόπιση των ευθυνών. Το “γιατί αυτοί και όχι εμείς” είναι το μόνιμο διακύβευμα στο τέλος δηλ. η ατελείωτη μάχη της καρέκλας. Η ασυνέχεια σε ότι αφορά την υλοποίηση σχεδίων ή/και σύγχρονων ευρωπαϊκών πρακτικών, το ράβε-ξήλωνε ιδιαίτερα στην δημόσια διοίκηση, το παιχνίδι προσώπων και όχι ιδεών δείχνει την επιπολαιότητα, την ρηχότητα μεγάλου μέρους του πολιτικού και μιντιακού στερεώματος. Πρόκειται για το κυρίαρχο μέρος που μέχρι σήμερα συνεχίζει να χειρίζεται τα θέματα, όσο κρίσιμα και αν είναι, χωρίς όραμα και στρατηγική, χωρίς στόχευση σε πορεία που θα οδηγήσει τη νέα γενιά εκτός κρίσης, χωρίς προοπτική για το μέλλον παρά μόνο για το κοντόφθαλμο ατομικό όφελος! Και παρά τα πολλαπλά χτυπήματα, ατυχήματα και παθήματα κάποιοι παραμένουν αδιόρθωτοι και αμετανόητοι, τυφλοί ακόμη και στα υπαρκτά καλά παραδείγματα διαχείρισης των κινδύνων με σκοπό την ανάπτυξη, και γι’ αυτό μοιραίοι τελικά. 

Ας ελπίσουμε οι πολίτες, ο λαός στις επερχόμενες εκλογές να ξεδιαλύνει ορθά και εύστοχα. Με δεδομένο ότι έως τώρα και οι δικές μας επιλογές δεν ήταν καθαρές και στην κατεύθυνση προετοιμασίας της χώρας και της κοινωνίας στην αντιμετώπιση της κρίσης και της παρακμής. Καθώς ήδη είμαστε σε οιονεί προεκλογική περίοδο, ας αποδείξουμε ως πολίτες ότι διδαχτήκαμε κάποια μίνιμουμ από την πολυετή περιπέτεια!

 

 

Γράφει ο Σπύρος Παπασπύρος

Μπορεί τα εθνικά να επισκιάζουν αλλά εκκρεμεί η αναγκαία και αναπόφευκτη απάντηση στην πολλαπλή κρίση. Η Εαρινή Σύνοδος του ΔΝΤ, τα stress tests των τραπεζών, η σύνοδος Κορυφής ΕΕ - Δυτικών Βαλκανίων, Eurogroup, Σύνοδος ΝΑΤΟ, νέο Eurogroup, Συνεδρίαση Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Διαδρομή στην οποία από τις σχέσεις με την Τουρκία μέχρι την οικονομία, το σκοπιανό, το προσφυγικό, το πλαίσιο στα Βαλκάνια, την τελευταία αξιολόγηση και δόση ή την μετεξέλιξη του ESM σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, συγκροτείται η ατζέντα του τρίμηνου για την χώρα. Δεδομένες οι πιέσεις αλλά και η προβληματικότητα καθώς πολλή σκουριά συγκεντρώνουν οι βραχύβιες εσωτερικές σκοπιμότητες, όπου “μαδάμε” μαργαρίτες για το χρόνο εκλογών, τα μεγάλα γεωπολιτικά παίγνια, και καθιστούν κρίσιμη και καθόλου ευθεία την πορεία.

Και στις συζητήσεις γύρω από τις σούβλες τρία ήταν τα χαρακτηριστικά: η επανεμφάνιση της αποστροφής για την καθεστηκυία “πολιτική τάξη” πραγμάτων, οι εικασίες για τις εκλογές ή για επεισόδιο στο Αιγαίο και η ηχηρή σιωπή των νεότερων. Οι νέοι δεν μιλούν ούτε για τον μισθό της υποαπασχόλησης που είναι κάτω από το επίδομα ανεργίας ή την ωριαία αποζημίωση ή τις ώρες εργασίας ή την ετερο-απασχόληση που οι συνθήκες και οι ανάγκες ζωής, και πρωτίστως οι πολιτικές, επιβάλλουν. Το ερώτημα το τι συσσωρεύει και τι ενσωματώνει η κοινωνία στην νέα πραγματικότητα είναι καίριο. Είναι όμως βέβαιο, από τα αφιλτράριστα λεγόμενα και το “κρασάκι που λύνει γλώσσες”, ότι υπάρχει διαφορετική ανάγνωση και ερμηνεία της κανονικότητας ή των παρεκκλίσεων από αυτή που κυριαρχεί στον κυρίαρχο πολιτικό λόγο.

Το αίσθημα σε αρκετούς ότι θεωρούνται “περιττοί άνθρωποι” από όσους/ όσες παίρνουν αποφάσεις και ότι είναι “σπατάλη ζωής” η ενασχόληση με την πολιτική ή η στήριξη πολιτικών αφού μόλις “κάνουν την δουλειά τους” ξεχνούν, είναι διάχυτο. Το σύστημα και ο συστημικός λόγος, δηλαδή η ρύθμιση σε προκαθορισμένη σειρά, η “διακυβέρνηση με τάξη” που πολλοί νομίζουν ότι αποτελεί απάντηση στην κρίση, χωρίς να μιλούν για το ίδιο το συστημικό μοντέλο, μάλλον λειτουργεί αρνητικά. Είναι άλλοι οι “εχθροί” των κυρίαρχων πολιτικών και άλλοι των πολιτών. Ακόμη και εκεί που φαίνεται να ταυτίζονται πχ “να μπούν οι κλέφτες φυλακή” η τάξη πραγμάτων τόσο σε πρόσωπα όσο και σε ιεραρχήσεις είναι διαφορετικής “εχθρικότητας”.

Το ορθολογικό και το ανορθολογικό, οι μνημονιακοί και μεταμνημονιακοί σχεδιασμοί, δείχνουν να μην “βρίσκουν ή να φέρνουν αρκετά στην θέση τους”. Άλλωστε οι “παρίες”, οι “περιθωριακές” ομάδες ανθρώπων είναι “προϊόν” αυτής της κανονικότητας και των προγραμμάτων. Οι νέοι πολιτικοί δογματισμοί επηρεάζουν τις σχέσεις, τις στάσεις και τις τάσεις στις σύγχρονες κοινωνίες αλλά εφήμερα και όχι με τα παλιά και πιο σταθερά χαρακτηριστικά. Ακόμη και η έκφραση των συναισθημάτων ακολουθεί τους ρυθμούς εναλλαγής της εποχής. Ο νεοφιλελευθερισμός της κατανάλωσης παλιώνει γρήγορα τις πολιτικές και τις κάνει άχρηστες, διατηρούνται για ένα διάστημα και σε πρώτη ευκαιρία οι πολίτες τις ρίχνουν στο καλάθι. Αναλώσιμα, φευγαλέα τα στοιχεία όπως και οι ανθρώπινες σχέσεις καθώς το μόνο που διαρκεί είναι η σκουριά στην ζωή των ανθρώπων και σε ορισμένα είδη καταστάσεων που είναι καταναγκαστικές και υπό εξέλιξη. Έτσι αν εξαιρέσει κανείς την ρητορική κλιμάκωση με την γείτονα, η ανησυχία που διαμορφώνει όλα τα άλλα -από την αλλαγή του εκλογικού συστήματος στις αυτοδιοικητικές εκλογές έως την συνταγματική αναθεώρηση ή τις επιθυμίες για κάλπες πριν τις εξετάσεις, το φθινόπωρο ή το ´19- είναι ντέρμπι με χαμηλό ενδιαφέρον για τους μη φανατικούς.

Και όσο οι πολίτες και οι κοινωνίες δεν κατανοούν τους μηχανισμούς, τις διαδικασίες, την ιθαγένεια και την γενεαλογία πολιτικών ή δεν βλέπουν προτάσεις σοβαρών δομικών ρυθμίσεων, κατασκευών και διευθετήσεων τόσο ερωτοτροπούν με το “χάος” στον αντίποδα της σταθερότητας όπως την ορίζουν οι κύριοι πολιτικοί παίκτες εδώ, στην Ουγγαρία, την Ευρώπη ή τον κόσμο, που κινούνται στο σχοινί σε ότι αφορά την διεθνή ασφάλεια.

Η μόνη συνθήκη που δημιουργεί εστία ενδιαφέροντος είναι η καινοτομία και εδώ ίσως έχουμε μια νέα αντίληψη, νέο τρόπο που βιώνεται υποκειμενικά το περιβάλλον και συνεπάγεται ανάδυση καλύτερων δυνάμεων παντού. Η διαπάλη αυτή στον εαυτό του καθενός, της καθεμιάς, των χωρών, των περιφερειών, των ηπείρων, του κόσμου απεικονίζει την αιώνια αναμέτρηση ανάμεσα στο παλιό και το νέο και τροφοδοτεί την πρόοδο. Επομένως κάποια αιώνια ακόμη δεν τρύπησαν!

 

Κυριακή, 15 Απριλίου 2018 19:12

Οι σχέσεις δεν έχουν manual!

Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας *

Προφανώς οι σχέσεις δεν έχουν, ούτε θα μπορούσαν να έχουν, ένα manual εγχειρίδιο το οποίο θα μας καθοδηγούσε στην σωστή διαχείριση τους. Είναι κατά συνέπεια αναπόφευκτο οι σχέσεις μας συχνά να έχουν προβλήματα, μερικές φορές ανυπέρβλητα. Ωστόσο η εμπειρία , η κοινή λογική και πάνω απ’όλα η “χαμηλή περιεκτικότητα” σε εγωισμό είναι το πιθανότερο καλοί οδηγοί στο να αποφύγουμε ορισμένες σίγουρες κακοτοπιές!

Με γνώμονα τους 3 παραπάνω άξονες προτείνονται οι εξής βασικές κατευθύνσεις :

1.      Δεν μπορεί να φταίνε πάντα/μόνο οι άλλοι… Αυτό δεν είναι σχέση! Η σχέση προϋποθέτει δύο μέρη, αλληλένδετα. Άρα κάπου εκεί βρισκόμαστε και εμείς… Χρειάζεται ο καθένας να αναλάβει την ευθύνη του, το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί και όχι να το φορτώνει στον/ην άλλον/η, όσο κι αν αυτό μας βολεύει...

2.      Δεν μπορεί να περιμένουμε απ΄τον/την άλλον/η να κάνουν αυτοί το πρώτο βήμα-ούτε μπορούμε πάντα να κάνουμε το πρώτο βήμα εμείς! Μαζί ''τα κάνουμε'', μαζί πρέπει και να τα “μαζέψουμε”… («it makes two to tango!»). Η ανάληψη της πρωτοβουλίας σε μια κρίσιμη στιγμή της σχέσης είναι πολύ σημαντική και υπό μια έννοια τιμά αυτόν που την παίρνει, όμως και πάλι θα πούμε ότι δεν μπορεί αυτός/η που παίρνει την πρωτοβουλία να είναι πάντα ο/η ίδιος/α, γιατί προφανώς αυτό κάποια στιγμή κουράζει...

3.      Αφήστε έξω από το πρόβλημα τους γονείς σας!.. Όσο πιο μακριά τόσο καλύτερα - όσο περισσότερο ανακατεύονται τόσο το χειρότερο! Διαφορετικά οι δύο γίνονται έξι, με κίνδυνο οι έξι να γίνουν δώδεκα μετά γινόμαστε από δύο χωριά χωριάτες! Ίσως μία συμβουλή ενός φίλου να μπορεί να βοηθήσει, όμως θα λέγαμε καλύτερα όχι ενός γονέα: Οι γονείς σπάνια μπορούν να μείνουν ουδέτεροι σε τέτοια θέματα και ακόμα σπανιότερα αντέχουν αυτό που τους λέμε… και έτσι (ίσως και) άθελα τους αντί να βοηθήσουν ρίχνουν λάδι στη φωτιά!

4.      Αφήστε λίγο το” σίδερο να κρυώσει…”. Οι πρώτες ώρες (κάποιες φορές και οι πρώτες μέρες) δεν είναι καλοί σύμβουλοι στις αντιδράσεις μας… Πάρτε λίγο χρόνο, «πάρτε μία ανάσα», συλλογισθείτε, αναλογισθείτε, συμβουλευθείτε… και ύστερα μιλήστε: ήρεμα, όσο γίνεται, αν θέλετε να τα βρείτε. Αλλιώς με τις άμεσες, συχνά σπασμωδικές αντιδράσεις, το μόνο εύκολο είναι να τσακωθείτε βαθαίνοντας την κρίση ακόμα περισσότερο.

Ομολογουμένως, ''τι δύσκολες'' που είναι οι σχέσεις… Δύσκολες και υπέροχες! Και τι αδικία… Πόσο δύσκολα χτίζονται και πόσο εύκολα γκρεμίζονται! Για αυτό προσοχή στα θεμέλια…

*Ο Γιάννης Ξηντάρας είναι Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου, απόφοιτος Πανεπιστημίου Αθηνών και Strathclyde University. Μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και της Ελληνικής Προσωποκεντρικής και Βιωματικής Εταιρείας, επιστημονικός υπεύθυνος στο Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης “Επαφή”. 

 

Σάββατο, 14 Απριλίου 2018 08:08

Tα εικονίσματα..

Γράφει ο Αλέξανδρος Χουλιαράς

Παρασυρμένος από την όλη θρησκευτική κατάνυξη των ημερών είπα να καταθέσω κάποια στοιχεία από την θρησκευτικότητα των ανθρώπων των προβιομηχανικών κοινωνιών, που εκμετρούσαν το βίο τους στην κοινότητά τους και στην ενορία τους. 

Η ζωή του αγροίκου των βουνών εκπολιτιζόταν και προστατευόταν από τα διάφορα θρησκευτικά “δρώμενα και φανερώματα”. Γι΄ αυτό το λόγο εν οίκω είχε το εικονοστάσι του και εν δήμω τις εκκλησιές τα ξωκλήσια και τα εικονίσματα. 

Από την περιφέρεια του οικισμού του χωριού μου, όπως και κάθε χωριού, ξεκινούσαν ακτινωτά οι δρόμοι για τα χωράφια, τα λιβάδια, τα βοσκοτόπια και τα δάση. Στην αρχή κάθε στράτας υπήρχε κάποιο ξωκκλήσι ή εικόνισμα. Στο Κρίκελλο τούτους τους δρόμους βλογούσαν και σηματοδοτούσαν τέσσερα καλοφτιαγμένα ξωκλήσια κι άλλα τόσα γραφικά εικονίσματα. 

Το πρώτο εικόνισμα της φωτογραφίας είναι του Αγίου Φανουρίου και βρισκόταν στην αρχή της κεντρικής οδικής αρτηρίας του χωριού, που έφτανε μέχρι το Γαρδίκι και τα Πουγκάκια. Ήταν το “κόνισμα”, που ως νεολαίος γεωργοκτηνοτρόφος “προσκυνούσα” σχεδόν καθημερινά. Πριν εξήντα χρόνια ήταν ετοιμόρροπο και κάποια φορά το έσπρωξα λίγο και κατέρρευσε και τότε μέσα από τα ερείπια αποκαλύφτηκε μισός τρουβάς παλαιά νομίσματα, που για πολλά χρόνια οι διαβάτες έριχναν στη σχετική θυρίδα κι αυτά χάνονταν στις εσωτερικές ρωγμές του εικονίσματος.

Όλοι σταυροκοπιούνταν περνώντας από τα εικονίσματα. Μέχρι και ο αθυρόστομος περί αυτά μπάρμπα Μήτσος σταυροκοπιόταν ευλαβικά. Mια φορά, για κάποιο λόγο πήραν τις εικόνες απ΄ το εικόνισμα του Αη-Γιώργη κι όταν αυτός σταυροκοπήθηκε του λένε ειρωνικά: “Στις πέτρες έκανες το σταυρό σου, αφού δεν έχει εικόνες μέσα” κι αυτός λέει: “Κι αν δεν έχει εικόνες στον περδίκη μου εμένα”.

Μεταπολεμικά, εκτός απ΄ αυτά τα, τύπου οβελίσκου, εικονίσματα έφτιαχναν σε στρατηγικά σημεία των δρόμων στεγασμένα εικονίσματα, που λειτουργούσαν και σαν καταφύγια σε κακές καιρικές συνθήκες.

Η εποχή της φυσικής θρησκευτικότητας των ανθρώπων παρήλθε ανεπιστρεπτί και σήμερα κυριαρχεί η ιδιοτελής ή η δεισιδαιμονική θρησκευτικότητα. Για παράδειγμα εκατοντάδες κατότεχνες κατασκευές και κιτσαριά κοσμούν τις επικίνδυνες στροφές των δρόμων, όπου οι ατζαμήδες και απρόσεκτοι οδηγοί τιμούν τον προστάτη άγιο της βλακείας τους. Αυτούς τους σκουριασμένους γκαζοτενεκέδες κανένας θρησκόληπτος ή ιδιοτελής άρχοντας δεν ξηλώνει και οι πιστοί αρχόμενοι όχι μόνο δεν διαμαρτύρονται, αλλά πολλοί απ΄ αυτούς διερχόμενοι σταυροκοπιούνται ευλαβώς.

Εκτός από τους καζοτενεκέδες των δρόμων, ο λαός προσκυνά και τα πολιτικά εικονίσματα. Στο μπλε εικόνισμα λατρεύουν τον Καραμανλή, στο πράσινο σαλιαρίζουν με τον πρωτόκλητο ενός ανύπαρκτου σοσιαλισμού, τον Ανδρέα, στο μαύρο οπλομαχούν υπό τα όμματα του Χίτλερ και των ομογάλακτων εθνικών μας βρυκολάκων, στο κόκκινο εξομολογούνται στο Μαρξ και το Λένιν και τελευταία εμφανίστηκε δυναμικά το ροζέ εικόνισμα, το οποίο δεν έχει ακόμα εικόνες, ο λαός όμως σταυροκοπιέται λέγοντας: “Κι αν δεν έχει εικόνες στον περδίκη μου εμένα!”.

Mια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, τον Απρίλιο του 2013 στην Αθήνα ,έδωσε ο εκλιπών Βασίλης Πριόβολος(Καπετάν Ερμής),στο συγγραφέα κ.Βασίλη Χαλαστάνη.

Απόσπασμα αυτής της συνέντευξης που δόθηκε στο αίθριο της Χαριλάου Τρικούπη 43 θα διαβάσετε παρακάτω  στοιχεία για την ζωή και την δράση του "Ερμή"...

-Ο Άρης μια μικρή δύναμη είχε την προσωπική του φρουρά, τους λεγόμενους Μαυροσκούφηδες. Ένας απ’ αυτούς ήμουνα κι εγώ όταν συνάντησα τον Άρη για πρώτη φορά στη σύσκεψη στο Παπαρούσι Ευρυτανίας στις 6 Νοεμβρίου 1942. Εγώ πρώτα συνάντησα τον Άθω Ρουμελιώτη στο χωριό Άγραφα και ούτε είχα ακούσει ποτέ για τον Άρη.

Γεννήθηκα το 1918.

Τον Οκτώβριο του 1940 με βρήκε το τελεσίγραφο του Μουσολίνι στη Σχολή Εφέδρων Ανθυπολοχαγών της Σύρου. Έτυχε να έχω συμμαθητή μου το Γρηγόρη Λαμπράκη. Εκεί στη Σύρο πληροφορήθηκα ότι κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου η Σχολή έστελνε ένα άγημα στην Τήνο για να δώσει μεγαλύτερη αίγλη στη γιορτή της Παναγίας. Μόλις φτάσαμε στην Τήνο μια ομάδα από 12 αποφοιτήσαντες εφέδρους ανθυπολοχαγούς μεταξύ αυτών κι εγώ και ο Γρηγόρης Λαμπράκης, αφήσαμε τις αποσκευές μας στην προβλήτα κι εκείνη τη στιγμή αγκυροβόλησε το καταδρομικό Έλλη, το οποίο τορπιλίστηκε από τον Μουσολίνι, ενώ η πρώτη τορπίλη αστόχησε κι έσκασε στην προβλήτα μπροστά στα πόδια μας. Τότε ένας καλός κολυμβητής από την ομάδα μας βούτηξε στα νερά κι έβγαλε ένα κομμάτι της τορπίλης κι έδειξε από το μεγαλείο του Μουσολίνι, αυτού του δικτάτορα.

-Πώς βρεθήκατε από τη Σύρο στα Άγραφα; Πότε τελείωσε η θητεία σας και πού διοριστήκατε δάσκαλος;

Το 1939 διορίστηκα δάσκαλος προτού υπηρετήσω στο στρατό. Διορίστηκα στο συνοικισμό Σύχνικο που ανήκει στο χωριό Μοναστηράκι Αγράφων. Εκεί πρώτα ήταν ο Στέφανος ο Θάνος ένας περίφημος δάσκαλος και κομμουνιστής.

 -Εσείς τον κομμουνισμό που τον είχατε υιοθετήσει; Πού τον ασπαστήκατε; 

Στο Καρπενήσι, από μαθητής ακόμη, με τον Παπακαρυά Γυμνασιάρχη μου. Υπήρχαν άνθρωποι στο Μεσοπόλεμο στο Καρπενήσι που είχαν κομμουνιστικές ιδέες κι εγώ από μαθητής είχα ασπασθεί τέτοιες ιδέες.

Είχα αποφοιτήσει από τη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία το 1939, όπως σα ξαναείπα και διορίστηκα στο Σύχνικο Αγράφων δάσκαλος. Από το Σύχνικο με κάλεσαν στο στρατό και με έστειλαν στη σχολή Σύρου. Όταν ακούσαμε για το τελεσίγραφο του Μουσολίνι και ότι κηρύχτηκε ο πόλεμος κατά των Ιταλών τον Οκτώβριο του 1940 στην Ήπειρο παρουσιαστήκαμε στον Σπηλιωτόπουλο τον διοικητή της Σχολής στη Σύρο μερικοί ομοϊδεάτες από τη σχολή και του ζητήσαμε να μας αποστείλει στο μέτωπο της Αλβανίας στα σύνορα της χώρας μας, γιατί ακούσαμε ότι υπήρχε τότε μεγάλη ζήτηση όχι μόνο από αξιωματικούς αλλά και από μαχητές. Σας συγχαίρω μας λέει ο Σπηλιωτόπουλος αλλά πήρα εντολή από το Υπουργείο Παιδείας να λειτουργήσει για ένα ακόμη χρόνο η σχολή γιατί έχει ανάγκη το μέτωπο στην Αλβανία από εκπαιδευμένους κι έτσι μας κράτησε μερικούς από εμάς για εκπαιδευτές για εκείνη τη χρονιά και όσους μπορούσε τούς έστειλε στο μέτωπο.

Πέρασε κι εκείνη η σχολική χρονιά και τον Απρίλιο του 1941 μπήκαν οι Χιτλερικοί στην Ελλάδα και έφτασαν στην Αθήνα. Μάθαμε ότι σε λίγο θα έρχονταν και στη Σύρο. Παρουσιαστήκαμε πάλι στο διοικητή Σπηλιωτόπουλο και του ζητήσαμε να μας επιτρέψει να χτυπήσουμε του Γερμανούς με όποιο τρόπο μπορούμε. Ο Σπηλιωτόπουλος με άλλους άρχοντες της Σύρου μας απάντησαν ότι θα ήταν μάταιος ο αγώνας μας και έτσι μας απέτρεψαν από πολεμικές ενέργειες. Ήρθαν οι Γερμανοί με αεροπλάνα και βομβάρδισαν το λιμάνι καταστρέφοντας όλα τα πλοία και τις βάρκες. Εμείς κατά το βραδάκι κατορθώσαμε όμως να βρούμε ένα μικρό πλοίο και να φύγουμε για τον Πειραιά, πριν φτάσουν οι Γερμανοί και παραλάβουν τη Σύρο.

Αποτέλεσμα εικόνας για αντάρτη Βασίλη Πριόβολου

Ήρθα στην Αθήνα και παρουσιάστηκα στο γραφείο του θείου μου του Γιώργου Καφαντάρη που καταγόταν από τη Φραγκίστα, ξάδελφος του πατέρα μου. Κι εκείνος τότε συσκέφτονταν με άλλους πολιτικούς πώς να πράξουν αφού η κατοχή είχε ολοκληρωθεί και στη Αθήνα και οι αλεξιπτωτιστές είχαν φύγει για την Κρήτη.

Μου λέει τότε ο θείος μου: Βασίλη εσύ να πας στο Καρπενήσι να δεις τους γονείς σου. Στη συνέχεια αφού είσαι αξιωματικός θα δεις πως θα πράξεις, για να αντιμετωπίσεις τη σκλαβιά που μας επιβλήθηκε.

Πράγματι πήγα στο Καρπενήσι όπου βρήκα τη Δημητράκη τον Μπακόλα που ήτανε γραμματέας του ΚΚΕ, ο πατέρας του δε ήτανε δάσκαλος στο χωριό μου τη Χρύσω, ο Θανάσης ο Μπακόλας, ένας περίφημος δάσκαλος, έκανε μαθητής σ’ αυτόν το δάσκαλο και ο πατέρας μου, εκεί διορίστηκε ο Θανάσης ο Μπακόλας και από εκεί μετά από 35 χρόνια έφυγε.

 Ο προπολεμικός κόσμος της Ευρυτανίας από πού πήρε αυτές τις διδαχές για τον κομμουνισμό, αφού η Ευρυτανία είναι απομονωμένη μέσα στα βουνά;

Στο Καρπενήσι υπήρχανε τέτοιοι άνθρωποι με τέτοιες ιδέες. Θυμάμαι μια φορά ότι κάναμε μια απεργία στο Γυμνάσιο δεν θυμάμαι με τι περιεχόμενο και με βρήκε ο Γυμνασιάρχης μου ο Παπακαρυάς και μου λέει: Καλά ορέ Βασίλη κι εσύ με τους κομμουνιστές; Είχα λάβει κι εγώ μέρος στην απεργία.

Πως ήταν η εκπαίδευση εκείνη την εποχή; Ήταν έξι χρόνια στο Δημοτικό και έξι στο Γυμνάσιο; Τότε γιατί έλεγαν ογδόη τάξη;

 Όχι ήταν έξι το Δημοτικό και έξι το Γυμνάσιο.

Ξαναγυρίζουμε στο ζήτημά μας. Επειδή ο Δημητράκης ο Μπακόλας με γνώριζε καλά μου λέει όταν επέστρεψα στο Καρπενήσι από τη Σύρο: Βασίλη θέλεις να γίνεις μέλος του ΚΚΕ; Κάλεσε και το Διευθυντή της Εφορίας Καρπενησίου Παπαδόπουλος Γεώργιος λεγότανε και το Διευθυντή του Δημοτικού Σχολείου τον Στρατίκη Σεραφείμ και μου λέει: Εσείς οι τρεις αποτελείτε τώρα τον πυρήνα του ΚΚΕ. Μου λένε τότε οι άλλοι δύο τα ίδια που μου είπε και ο θείος μου ο Γιώργος Καφαντάρης εργάσου τώρα εσύ, οργανώσου και προσπάθησε να βρούμε τρόπο να ελευθερώσουμε από τη σκλαβιά την πατρίδα μας. Εν τω μεταξύ δεν είχε ιδρυθεί ούτε το ΕΑΜ, το οποίο ιδρύθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου του 1941.

Εγώ τότε ήμουνα γεμάτος ενέργεια, δύναμη και όνειρα για το μέλλον, γιατί ήμουν πολύ νέος και είχα ακόμη πρόσφατες τις αναμνήσεις από τη ζωή μου στην Ακαδημία και στη Σχολή της Σύρου. Μου λέει ο Δημητράκης ο Μπακόλας: Δάσκαλος είσαι, οι άλλοι δάσκαλοι εδώ στην επαρχία Ευρυτανίας γυρίζουν τα χωριά και συγκεντρώνουν τη δεκάτη, δηλαδή το 1/10 των αγαθών και το διαθέτουν στους κατακτητές Ιταλούς. Πήρα τα διπλότυπα από τον Έφορα, για να εισπράξω τη δεκάτη από τα χωριά της Ευρυτανίας μέχρι και τα Άγραφα. Εμένα δεν το χωρούσε ο νους μου από τον χωριάτη της Ευρυτανίας να εισπράξω δεκάτη.

- Εσύ τώρα ήσουν στο Καρπενήσι με τα άλλα μέλη του ΚΚΕ. Θυμάσαι μέλη του ΚΚΕ από τα δικά μας χωριά των Απεραντίων. Θυμάσαι αν λ. χ. μέλος ο δάσκαλος Γιάννης Πάζιος από τα Τοπόλιανα;

 Ναι ήταν ο Γιάννης Πάζιος, ζει ακόμη, είναι 103 χρονών, τις προάλλες πήγαμε με μέλη της Πανευρυτανικής και τον επισκεφτήκαμε. Κατοικεί στην Κυψέλη, στη λεωφόρο Γαλατσίου. Πήγαμε με τον πρόεδρο Κώστα Παπαδόπουλο και τον Βασίλη Σιορόκο.

 Ήταν μέλος ο Μηλιάς και ο Μιχάλης Σταφυλάς;

 Ήταν ο Μηλιάς.

 Από την Πρασιά δεν θυμάμαι κανένα μέλος του ΚΚΕ.

 Δεν είχα ακούσει ποτέ ότι ήρθε ο Θανάσης Κλάρας στο Καρπενήσι την άνοιξη ή το φθινόπωρο του 1941. Εγώ μπήκα στο Καρπενήσι για πρώτη φορά με τον Άρη καβάλα στα άλογα τον Απρίλη του 1943 και πίσω μας δεν ξέρω πόσοι αντάρτες και μας υποδέχτηκε στο δρόμο προς την πλατεία η Ναυσικά η Φλέγκα η σύζυγος του Τάσου του Λευτεριά, του Βαγγέλη Παπαδάκη δηλαδή. Ούτε είχα ακούσει για τον Άρη Βελουχιώτη μέχρι τότε που είμαστε στο χωριό Κλειτσός και μας ενημέρωσε ο Δημήτρης Μπακόλας, ο γραμματέας της Αχτιδικής Επιτροπής του ΚΚΕ Καρπενησίου για τη σύσκεψη των αντάρτικων ομάδων του ΕΑΜ της Ρούμελης στο Παπαρούσι Ευρυτανίας στις 6 Νοεμβρίου 1942.

Ξεκίνησα για τη δεκάτη το φθινόπωρο του 1942 με εντολή του έφορα συμφώνησε και ο επιθεωρητής μέσης εκπαίδευσης και όπως έφθασα στα Άγραφα δεν έκοψα ούτε μια απόδειξη και τα δευτέρια ήταν άθικτα, εκεί μόλις έφθασα στα Άγραφα βλέπω μια ομάδα από αντάρτες να κινούνται πέρα – δώθε. Είχα συγγενείς εκεί την οικογένεια του παπά και την οικογένεια του Χρηστίδη. Μαθαίνω ότι αρχηγός των ανταρτών ήταν ο Άθως Ρουμελιώτης.

Ποιος ήταν ο Άθως, τι είχε σπουδάσει; τι δουλειά έκανε ως πολίτης; 

: Όταν ήμουνα στο Παπαρούσι στις 6 Νοεμβρίου 1942 άκουσα για πρώτη φορά να λέει ο Άρης όταν πήρε το λόγο και εξηγούσε το ρόλο που θα έχουν οι οργανωμένες αντάρτικες δυνάμεις του ΕΛΑΣ Ρούμελης και ποια θα είναι η στρατιωτική διοίκηση του ΕΛΑΣ από εδώ και στο εξής. Λέει λοιπόν τότε ο Άρης: Εγώ διατηρώ τη θέση του καπετάνιου, εδώ ανάμεσά μας έχουμε έναν υπολοχαγό τον οποίο εγώ προτείνω να τον έχουμε στη διοίκησή μας ως στρατιωτικό διοικητή του ΕΛΑΣ και  αυτός είναι ο Άθως ο Ρουμελιώτης με το ψευδώνυμο αυτό. Και είχε θέσει ρητά και το θέμα με το ψευδώνυμο να ξεχάσουμε το επώνυμο και το μικρό μας όνομα για να προστατέψουμε τις οικογένειές μας, όχι από τους κατακτητές αλλά από τους προδότες. Εκεί άκουσα πρώτη φορά για Έλληνες προδότες συνεργάτες των κατακτητών απ’ τον Άρη Βελουχιώτη στο Παπαρούσι, και πολιτικό καθοδηγητή, γιατί τριμελής ήταν τότε η διοίκηση του ΕΛΑΣ, τον Βασίλη Σαμαρινιώτη που το πραγματικό του όνομα ήταν Ανδρέας Τζήμας από τη Σαμαρίνα έναν εκλεκτό άνθρωπο και περίφημο ιδεολόγο, ο οποίος ήτανε νομικός και από τη γενικότερη μόρφωση που διέθετε ήταν ένας απ’ τους λίγους μπροστά στους ανάξιους και μικρόψυχους σαν τον Σιάντο και τον Ιωαννίδη δεν θα πω και τον Πέτρο τον Ρούσο, ο οποίος ήταν μορφωμένος αλλά ήταν κάτω από τις οδηγίες του Σιάντου και του Ιωαννίδη και ούτε μπορούσαν να αναμετρηθούν με το ηγετικό ανάστημα του Άρη Βελουχιώτη, γι’ αυτό τον μίσησαν απ’ την αρχή, Βασίλη, τον Άρη Βελουχιώτη κι εκείνος είχε τη μοναδική αδυναμία ότι δεν ήθελε να κόψει τον ομφάλιο λώρο με το ΚΚΕ ενώ δεν τους ήθελε καν. Αρκεί να σου πω ένα περιστατικό όταν πλησιάζανε τα γεγονότα στα Δεκεμβριανά με το Σαράφη πλέον, το Σαράφη τον πιάσαμε αιχμάλωτο στη Θεσσαλία το 1943, ο Άρης λοιπόν πλησίαζε κοντά στην Αθήνα και είπε στην ηγεσία του ΚΚΕ που αυτοί ήταν εκείνοι που εισηγήθηκαν και πρότεινε να μπουν στην Αθήνα με τον ΕΛΑΣ, ο οποίος είχε ανδρωθεί ως τότε, και όχι μόνο δεν του επέτρεψαν του ΕΛΑΣ να μπει στην Αθήνα αλλά δώσανε εντολή τάχα σαν κεντρική επιτροπή του ΕΛΑΣ, φτιάξανε κεντρική επιτροπή με πρόεδρο τον Σιάντο και με δυο καραβανάδες στρατηγούς τον Μάνδακα και τον Χατζημιχάλη και δώσανε εντολή στον Άρη και στον Σαράφη να πάνε στην Ήπειρο και να κυνηγάνε τα υπολείμματα του Ζέρβα, γιατί με τον Ζέρβα εμείς προηγούμενα είμαστε σε σύγκρουση.

Ξέρετε αν ο Ρουμελιώτης εργαζόταν στο τελωνείο του Πειραιά;

 Δεν ξέρω.

Τι δουλειά έκανε;

 Δεν τον ρώτησα. Τότε απαγορεύονταν οι ερωτήσεις.

Στα Άγραφα και πάλι. Εγώ ήμουν υπαρχηγός του Άθω στον ΕΛΑΣ. Όταν είδα τους αντάρτες που είχε μαζί του καμιά 40, δήλωσα ότι θέλω κι εγώ να καταταγώ. Δεν ξέρω από πού γνώριζε τον Άρη και που είχαν συναντηθεί. Πάντως ξέρω ότι δεν ήταν με τον Άρη στη Δομνίστα στις 7 Ιουνίου 1942. Ήταν όμως με τον Άρη στις 11 Ιουλίου 1942 όταν έγινε η επίθεση κατά του Μαραθέα στο Νέο Μοναστήρι Δομοκού.

 Άρα εσύ δεν πήγες στα Άγραφα το 1941 αλλά το 1942;

Το 1942 πήγα στα Άγραφα και συνάντησα τον Ρουμελιώτη.

 Πόσο καιρό πριν τη σύσκεψη στο Παπαρούσι γνώρισες εσύ τον Ρουμελιώτη; Ήταν μήνες πριν ή χρόνος ολόκληρος;

 Ήταν μήνες πριν.

Αποτέλεσμα εικόνας για αντάρτη Βασίλη Πριόβολου

 Άρα τον γνώρισες το 1942.

 Ναι το 1942 τον γνώρισα.

Ούτε για τον Άθω Ρουμελιώτη είχα ακούσει ούτε για τον Βελουχιώτη. Ορκίστηκα στον όρκο του αντάρτη που είχε μαζί του ο Ρουμελιώτης και τον είχε συντάξει ο Βελουχιώτης. Εγώ από το Καρπενήσι ξεκίνησα μόνος μου για τα Άγραφα. Αφού εντάχθηκα στην ομάδα φύγαμε και με τους αντάρτες περνούσαμε από πολλά χωριά. Στον Κλειτσό μας φώναξε ο Δημητράκης ο Μπακόλας να μας μεταφέρει το μήνυμα του Άρη Βελουχιώτη. Ο Άθως μέχρι τότε δεν μου είχε μιλήσει ποτέ για τον Άρη Βελουχιώτη. Εκεί το άκουσα αυτό το όνομα για πρώτη φορά. Ο Άθως ήξερε για τον Άρη αλλά εμένα δεν μου είπε ποτέ τίποτα. Εκεί λοιπόν σ’ αυτή τη συνάντηση με τον Δημητράκη τον Μπακόλα, όταν άκουσε ότι μας καλεί ο αρχηγός του ΕΛΑΣ σηκώθηκε ο Άθως και είπε: «Ποιος Άρης Βελουχιώτης; Κύριοι σύντροφοι, εγώ δεν παραδέχομαι για την Ρούμελη και ιδιαίτερα για την Ευρυτανία κανέναν πάνω από το κεφάλι μου. Εγώ έφτιαξα αυτή την αντάρτικη ομάδα εδώ του ΕΛΑΣ και δεν παραδέχομαι ούτε κανέναν Άρη Βελουχιώτη, ούτε κανέναν από οπουδήποτε και αν προέρχεται αυτή η πρόταση». Ο Δημητράκης ο Μπακόλας τον καθησύχασε και του λέει: «Αυτή είναι εντολή. Δεν ξέρω αν είσαι ή δεν είσαι μέλος του κόμματος και του κόμματος εντολή είναι και του ΕΑΜ». 

Στη Ζελενίτσα πήγαμε με τον Άθω, τον Καπλάνη, τον Τζαβέλα. Εκεί στα Άγραφα ο Άθως με ονόμασε Ερμή γιατί ήμουν πολύ γρήγορος στο περπάτημα. Εξ άλλου εκεί στα Άγραφα ζούσαν και ορισμένοι συγχωριανοί μου και δεν έπρεπε να ακούγεται το όνομά μου.

Στην εκτέλεση του Ζελενίτσα στην Πρασιά κλήθηκαν μάρτυρες. Με τον Άθω συσκεφτήκαμε και είπαμε ότι ήταν ένας από τους κλέφτες στα βουνά και είχε όπλο. Ο Άρης είχε πει ότι στα βουνά δεν μπορούσε να βρίσκονται δυο ειδών οπλισμένοι. Αφού ο Ζελενίτσας έφερε οπλισμό και δεν ανήκε στον ΕΛΑΣ έπρεπε να καταδικαστεί.

Ο Ρουμελιώτης δεν κολακεύτηκε στο Παπαρούσι από την πρόταση του Άρη και πάει εκεί στα έλατα που είχε στρατοπεδεύσει το τμήμα του ΕΛΑΣ Ευρυτανίας και λέει: «Ακούστε, σύντροφοι συμπολεμιστές μου, κάποιος Άρης Βελουχιώτης», άγνωστος για εκείνους, «κάποιος Άρης Βελουχιώτης, που διαφημίζεται και σαν Ταγματάρχης πυροβολικού, ετοιμάζεται να μας αφοπλίσει, για ποιους λόγους δεν κατάλαβα, αλλά τρέξτε να φύγουμε από δω». Δεν τον πίστεψαν οι περισσότεροι, τον ρώτησαν μάλιστα «ο Ερμής που είναι;». «Δεν ξέρω που είναι ο Ερμής», λέει, «αλλά εγώ αυτό αντιλήφθηκα και αυτό έχω να σας φέρω σαν μαντάτο από αυτή την συνάντηση με αυτόν που έχει το όνομα Άρης Βελουχιώτης. Και παρασέρνει καμιά εικοσαριά και φεύγει προς την κατεύθυνση όπου ήξερε αυτός ότι είναι η έδρα του Ζέρβα...». Μετά από καιρό και με ενέργειες δικές μας επέστρεψαν ορισμένοι απ’ τους αντάρτες του Ρουμελιώτη πάλι πίσω στον Άρη...

Στο Παπαρούσι ο Άθως άντεξε μέχρι εκεί που μίλησε ο Άρης και μετά αποχώρησε.Έκανε τάχα πως δεν γνώριζε τον Άρη.Πήγε στον Ζέρβα και ζήτησε ασυλία.

Ο Ζέρβας τον δέχτηκε και του είπε να πάει όπου θέλει στην περιοχή κοντά εκεί που ελεγχόταν από τον ΕΔΕΣ.

Γνωρίζω τα ονόματα των μαυροσκούφηδων.

Δεν γνωρίζω τίποτε για τη μάχη στην Κορομηλιά Ραφτοπούλου, δεν ήμουν εκεί. Εγώ ήμουνα στην Ήπειρο με τον Άρη το 1943.

Μετά το Παπαρούσι, όταν ο Άρης πληροφορήθηκε την αποστασία του Ρουμελιώτη,  οργάνωσε τη διοίκηση του ΕΛΑΣ Ευρυτανίας και διόρισε εμένα διοικητή, καπετάνιο τον Διάκο (πρώτος ξάδελφος του δικηγόρου Παπαδόπουλου από το Καρπενήσι) και εκπρόσωπο του ΕΑΜ το δικηγόρο Λουκά Καθούλη από το Δαδί με το ψευδώνυμο Αριστείδης ο Δίκαιος, αυτή ήταν η διοίκηση του αρχηγείου Ευρυτανίας μετά το Παπαρούσι με εντολή του Άρη.

Εγώ ήμουν ο επικεφαλής των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η πρώτη μάχη έγινε στη Βίνιανη Ευρυτανίας. 

Μετά το Γοργοπόταμο ο Ζέρβας δεν ήξερε τίποτε άλλο παρά εγκληματικές πράξεις να κάνει συνεργαζόμενος και με έναν αξιωματικό της αεροπορίας ονόματι Κουτσοκώστας από τα Τοπόλιανα Ευρυτανίας. Ισχύουν όσα γράφονται για επιστολή του Ρουμελιώτη που κόμισε στον Ζέρβα ο Δημήτρης Κουτσοκώστας στις 13 Νοεμβρίου 1942 στο Κερασοχώρι ότι τάχα ο Βελουχιώτης σχεδίαζε τη δολοφονία του Ζέρβα. 

Δώσαμε μάχη στη θέση Σούιλα Χρύσου και σκοτώσαμε Ιταλούς στις 4 Δεκεμβρίου 1942 και μετά οι Ιταλοί έκαψαν το χωριό Χρύσω στις 7 Δεκεμβρίου. Έπειτα οι Ιταλοί επέστρεψαν πίσω στη βάση τους. Ο Κουτσοκώστας συνελήφθη από τον Τζαβέλα στις 23 Δεκεμβρίου 1943 και θανατώθηκε.

Δευτέρα, 09 Απριλίου 2018 08:24

Ανοίγοντας κουρτίνες!

 

Γράφει ο Σπύρος Παπασπύρος 

Πέρα από το πνεύμα των ημερών, τις εικόνες των αρχαίων στο μετρό, οι νότες ζωής δείχνουν ότι πολλά έχουν αλλάξει από παρελθόν. Άλλα προς το καλό και άλλα έγιναν χειρότερα, για να τηρούμε και το μέτρο και να είμαστε ψυχροί αλλά και συναισθηματικοί στην εκτίμηση.

Κι εκεί είναι που νομίζει κανείς ότι μαζί με την φτώχεια ήρθε και ο συντηρητισμός, η οπισθοδρόμηση, να η αμφισβήτηση, τα πώς και τα γιατί τα οποία στην ιστορία οδηγούν σε επαναστάσεις, την εξέλιξη προς το μέλλον, την πρόοδο. Συνήθως οι λέξεις “πίσω”, “κάτω”, “παρελθόν” παραπέμπουν σε ενοχλητικές σκέψεις και καταστάσεις. Οι δυσάρεστες όμως καταστάσεις στο κοινωνικό, εθνικό, ευρωπαϊκό, παγκόσμιο γίγνεσθαι είναι μέρος μιας νέας ταυτότητας. Τολμώ να πώ και σε προσωπικό αφού η ζωντανή επιβεβαίωση ή όχι διαδρομών ζωής, αποκαλύπτει την αλήθεια ή την ψευδαίσθηση επί των οποίων κάναμε επιλογές και στροφές.

Η κουρτίνα, όπως και το κάτω μέρος της σκάλας, κρύβει και αποτυπωμένες πραγματικότητες που βιώσαμε και βιώνουμε όλοι και όλες. Σκέψεις όπως: αν έκανα αυτό ή αν έλεγα εκείνο ή αν μου τύχαινε το άλλο κοκ απαντούν αλλά πάντα σε δεύτερο ή τρίτο χρόνο. Το βάσανο όμως της αναζήτησης της πιο κατάλληλης απάντησης δημιουργεί ευφυΐα για το παρόν και το μέλλον. Η ευαισθησία του να “ξανασκεφτόμαστε” μας πάει πιο καθαρά και μας φέρνει πιο κοντά στο να καταφέρουμε αλλαγές. Στο πλαίσιο ενός ανοιχτού κόσμου και κοινωνίας τα πράγματα είναι -όπως πάντα- πιο περίπλοκα αλλά και απλά.

Σήμερα η γνώση δεν είναι προνόμιο των ελίτ και επομένως μη αναμενόμενες σημαντικές εκπλήξεις, θετικές ή αρνητικές, δεν πρόκειται να μας “τύχουν” αν έχουμε τα μάτια, τα αυτιά και τα μυαλά ανοιχτά. Μπορούμε να ανανεώσουμε, να οργανώσουμε καλύτερα την ατζέντα ζωής στην συνθήκη: συνεργασία, αλληλεγγύη, συμμετοχή. Όσο ο κόσμος παραμένει ή γίνεται πιο ανταγωνιστικός η απάντηση είναι στην συνέργεια των ανθρώπων, των πολιτών σε κάθε περιοχή και κοινωνία.

Ανυπομονούμε να ξεκολλήσουμε ωστόσο τα περασμένα δεν είναι -και δεν πρέπει να γίνουν- ξεχασμένα. Αντίθετα να ορίσουν νέες και διαφορετικές προτεραιότητες. Και εκεί μαζί με την υπόθεση των δύο παιδιών και την Τουρκία, τις εκκλησίες και το θολό νερό στην Θεσσαλονίκη, την αλλαγή φωνής της εκφωνήτριας των ειδήσεων για την περιγραφή της ατμόσφαιρας της Μεγάλης Εβδομάδας, έρχονται και οι συζητήσεις για επανάσταση. Ο καθένας έχει και μια δική του. Άλλος για την συνταγματική αναθεώρηση, άλλος για τον πολιτισμό, την νοοτροπία, την δημόσια διοίκηση και στην σειρά όλοι με μια πρόταση. Εκείνο βέβαια που δεν έχω ακούσει τα χρόνια της κρίσης είναι “άν ήμουν 24 ώρες πρωθυπουργός” που παλιότερα μάζευε όλους τους τύπους επανάστασης σε γρήγορο χρόνο. Επειδή όμως πολλές επαναστάσεις άφησαν κατακάθι στον καφέ και εξατμίστηκαν από γραφειοκρατίες και εκφυλισμούς είναι πιο σπουδαίο να μιλάμε για εξέλιξη.

Το παρελθόν είναι κληρονομιά μες και δεν “φυλακίζεται” σε μουσεία ή πίνακες αλλά επειδή και το μέλλον δεν ήταν ποτέ εύκολο και με ροδοπέταλα ας αναστήσουμε αντί για άλλες “μάχες επανάστασης” την έννοια και την μάχη της εξέλιξης, της επιστήμης, του νέου και της προόδου. Πεδίο λαμπρό για συγκρούσεις, μικρές και μεγάλες, καθημερινές και πολύ-επίπεδες, δηλαδή … διαρκής επανάσταση και “ανάσταση”!

 

Γράφει ο Σπύρος Παπασπύρος 

Ήδη οι ειδήσεις, τα νέα για την είσοδο των ρομπότ στην παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών τείνουν να γίνουν καθημερινές. Η αλλαγή στον τρόπο και τις μορφές εργασίας σε εργοστάσια είναι παρούσες και όχι απλώς προ των πυλών. Και βέβαια από την μία καταστρέφουν θέσεις εργασίας αλλά από την άλλη στον τεχνολογικό τομέα ανοίγουν ευκαιρίες και δημιουργούν νέες.

Εκτιμάται ότι έως το 2030 ίσως και 1 δις άνθρωποι στον κόσμο μπορεί να χάσουν την δουλειά τους από τον ρομποτικό αυτοματισμό. Μελετητές και ερευνητές, απλοί άνθρωποι, εργαζόμενοι, διερευνούν ή θέτουν αμέτρητα ερωτήματα για το τι, πώς, που, πότε πρόκειται να συμβεί στην εργασία και την παραγωγή, την οικονομία, τις κοινωνίες. Προγράμματα και στην Ευρώπη, και στην χώρα μας, προσπαθούν βήμα-βήμα να “συναρμολογήσουν” μαζί με τα καλώδια και την συνεργασία ανθρώπων και ρομπότ. Είναι δεδομένο ότι μια νέα πραγματικότητα ήδη έχει ανατείλει. Ο άνθρωπος ίσως να περνά σε δεύτερο πλάνο στην παραγωγή αφού η παραδοσιακή βιομηχανία “βαίνει” προς κατάργηση. 

Τα επόμενα 5-10 χρόνια διαφαίνεται όλα να είναι διαφορετικά. Στην Ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία η επανάσταση είναι παρούσα. Το 2017 μόνο στην Γαλλία τα ρομπότ αυξήθηκαν 22% σε 1400 μονάδες. Η αντιστοιχία είναι 9 ρομπότ για 100 εργαζόμενους. Τα οχήματα αυτο/«οδήγησης και τα ηλεκτρικά είναι ήδη στα σαλόνια των εκθέσεων. Ένα γεωργικό ρομπότ αξίας 90€ μπορεί να καλλιεργεί τον αγρό. Οι υδροπονικές καλλιέργειες θα απαιτούν λιγότερο νερό. Αλλά και η επανάσταση στο λογισμικό: Το Uber, που εδώ επιχειρείται να “ρυθμιστεί” ή να σταματήσει, βρίσκεται επικεφαλής της νέας πραγματικότητας: Το λογισμικό θα διακόψει τις περισσότερες παραδοσιακές βιομηχανίες κατά τα επόμενα 5-10  χρόνια. Το Uber είναι απλώς ένα εργαλείο λογισμικού. Χωρίς η εταιρεία να διαθέτει αυτοκίνητα έγινε η μεγαλύτερη εταιρεία ταξί στον κόσμο. Ανάλογη περίπτωση η Airbnb που είναι πλέον η  μεγαλύτερη ξενοδοχειακή εταιρεία στον κόσμο, χωρίς ιδιόκτητα ξενοδοχεία. 

Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται ότι καθιστά τους υπολογιστές και τα ρομπότ πιο έξυπνα και ικανά στην κατανόηση των ανθρώπων, των συνηθειών και των αναγκών τους. Στις ΗΠΑ, εξαιτίας της IBM Watson, μπορείτε να πάρετε νομικές συμβουλές και έτσι  οι θέσεις εργασίας για τους δικηγόρους μειώνονται. Είναι βέβαιο ότι θα δημιουργηθούν παντού νέες θέσεις όχι όμως τόσο γρήγορα όσο καταστρέφονται. 

Η συνεργασία ανθρώπων (όπου η νοημοσύνη δημιουργεί τις ιδέες, τις  δεξιότητες και τα περιεχόμενο) με τα ρομπότ (όπου έχουμε υπερφυσική δύναμη και ακρίβεια) δηλαδή η ομαδική εργασία “οδηγεί” σε νέα “συλλογικότητα” στους χώρους εργασίας. Σήμερα είναι “χωριστά” για λόγους ασφαλείας, αύριο η έρευνα επιδιώκει να είναι κοντά και στενά, μεθαύριο συνύπαρξη δίπλα - δίπλα στην δουλειά. Στο άμεσο μέλλον πέρα από γιλέκα, αισθητήρες κοκ οι ρόλοι στην παραγωγή αλλάζουν. Εκεί ποιό όραμα μπορούμε να μορφοποιήσουμε σε έναν κόσμο που αναδύεται δίπλα μας, τον “βλέπουμε και ακόμη δεν φανταζόμαστε”. Ίσως η μείωση των ωρών εργασίας χωρίς μείωση μισθών είναι στο άμεσο μέλλον αφού μειώνεται ο όγκος εργασίας για τον άνθρωπο. Μήπως άνθρωποι και ρομπότ πρόκειται να “χορεύουν” τάνγκο ή να “συμμαχούν” για την αναδιανομή εισοδημάτων, την δικαιοσύνη, την ευημερία; Τα επόμενα χρόνια θα το αποκαλύψουν !

Επικοινωνήστε μαζί μας στο vimapoliti@gmail.com ή απευθείας στην φόρμα επικοινωνίας

Please, enter your name
Please, enter your e-mail address Mail address is not not valid
Please, enter your message