Η ενεργειακή πολιτική της χώρας εισέρχεται σε μια νέα, πιο στοχευμένη φάση, με την κυβέρνηση να δρομολογεί ένα ευρύ πλέγμα δράσεων συνολικού ύψους 2,7 δισ. ευρώ.
Στόχος αυτής της στρατηγικής είναι η μετάβαση από τις προσωρινές, έκτακτες επιδοτήσεις λογαριασμών σε διαρθρωτικές παρεμβάσεις που περιορίζουν οριστικά την κατανάλωση και το κόστος ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Το νέο αυτό πακέτο έρχεται να συμπληρώσει και να διευρύνει τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες, δημιουργώντας ένα σταθερότερο περιβάλλον ενεργειακής αυτονομίας.
Η φιλοσοφία της μόνιμης εξοικονόμησης
Όπως επισημαίνεται από την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), η μείωση του ενεργειακού κόστους δεν επιτυγχάνεται αποκλειστικά από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής τιμής του ηλεκτρισμού. Εξίσου καθοριστικός παράγοντας είναι η μείωση των ενεργειακών αναγκών ενός κτηρίου, η αντικατάσταση των παλαιών, ενεργοβόρων συστημάτων θέρμανσης και η δυνατότητα των πολιτών να παράγουν μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν.
Το νέο επενδυτικό κύμα βασίζεται σε δύο κύριους πυλώνες χρηματοδότησης: τα 2,1 δισ. ευρώ του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και τα 600 εκατ. ευρώ που εξασφαλίζονται μέσω της ρήτρας διαφυγής.
Τα κεφάλαια αυτά προστίθενται σε ένα ήδη ενεργό χαρτοφυλάκιο 1,6 δισ. ευρώ, το οποίο στηρίζει περίπου 260.000 δικαιούχους μέσω προγραμμάτων όπως το γνωστό «Εξοικονομώ», δράσεις αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης, καθώς και παρεμβάσεις σε περίπου 1.700 επιχειρήσεις.
Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: Στήριξη 1,7 δισ. για τα ευάλωτα νοικοκυριά
Από τα συνολικά 2,1 δισ. ευρώ του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, η μερίδα του λέοντος (συγκεκριμένα 1,7 δισ. ευρώ) κατευθύνεται στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και στην τοποθέτηση νέων θερμοσιφώνων.
Ο σχεδιασμός αυτός λαμβάνει υπόψη τα εμπόδια που αντιμετώπιζαν τα παλαιότερα προγράμματα, όπου τα νοικοκυριά με τις μεγαλύτερες ανάγκες δυσκολεύονταν να καλύψουν τα αρχικά έξοδα.
Για την άρση αυτών των εμποδίων, προβλέπονται καίριες διευκολύνσεις:
Η δωρεάν έκδοση του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης.
Η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για την καταγραφή και υποστήριξη των δικαιούχων.
Η λειτουργία δομών τύπου one stop shops, οι οποίες θα παρέχουν δωρεάν συμβουλευτική και καθοδήγηση στα ευάλωτα νοικοκυριά και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, βασικό εργαλείο παραμένει το καθιερωμένο Επίδομα Θέρμανσης, το οποίο συνεχίζει να στηρίζει τους καταναλωτές πετρελαίου, φυσικού αερίου, υγραερίου, καυσόξυλων και βιομάζας (πέλετ), απαιτώντας την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών και την καταχώριση παραστατικών.
Άμεσες παρεμβάσεις με 200 εκατ. για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς
Ένα από τα πιο δημοφιλή πεδία άμεσης απόδοσης αφορά το ειδικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) μέσω της ρήτρας διαφυγής, το οποίο απευθύνεται σε περίπου 100.000 δικαιούχους.
Ειδικότερα, περίπου 32.000 πολίτες θα λάβουν ενίσχυση για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας, ενώ περίπου 68.000 θα επωφεληθούν για την τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα.
Η επιδότηση ανέρχεται στο 50% του κόστους αγοράς, ποσοστό που αυξάνεται στο 55% για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Τεχνολογίες όπως ο ηλιακός θερμοσίφωνας και η αντλία θερμότητας λειτουργούν ως αυτόνομα εργαλεία άμεσης μείωσης της κατανάλωσης, καθώς περιορίζουν δραστικά το κόστος για ζεστό νερό και θέρμανση.
Στο πλαίσιο αυτό, αντίστοιχες πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα» προσφέρουν επιδοτήσεις για την αντικατάσταση παλαιών συσκευών σε κύριες ή δευτερεύουσες κατοικίες, θέτοντας ως βασική προϋπόθεση την απόσυρση του παλαιού εξοπλισμού.
